Question

Difficulty: MediumAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda, mevcut bir anayasanın öngördüğü usullere bağlı kalarak o anayasada değişiklik yapma yetkisini kullanan "tali kurucu iktidar" ile anayasanın çizdiği sınırlar içinde olağan yasama faaliyetlerini yürüten "kurulmuş iktidar" (yasama organı) arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tali kurucu iktidarın yetkisi bizzat anayasal metni değiştirmeye yönelikken, kurulmuş iktidarın yetkisi anayasaya uygun kanunlar yapmakla sınırlıdır.Answer
  2. B
    Tali kurucu iktidar hiçbir hukuki ve maddi sınırlamaya tabi değilken, kurulmuş iktidar anayasal hükümlerle bağlıdır.
  3. C
    Tali kurucu iktidar devrim veya darbe gibi hukuk dışı yollarla ortaya çıkarken, kurulmuş iktidar anayasal meşruiyet dairesinde çalışır.
  4. D
    Tali kurucu iktidar yeni bir anayasayı sıfırdan yapma yetkisine sahipken, kurulmuş iktidar mevcut anayasada değişiklik yapar.
  5. E
    Tali kurucu iktidarın kararları yargı denetimi dışında tutulurken, kurulmuş iktidarın tüm işlemleri Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.

Answer

Tali kurucu iktidar anayasal metni değiştirme yetkisine sahipken, kurulmuş iktidarın (yasama) yetkisi sadece anayasaya uygun kanunlar çıkarmakla sınırlıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, iki iktidar arasındaki yetki kapsamı farkını net bir şekilde ortaya koyar. Tali kurucu iktidar, mevcut anayasayı o anayasanın çizdiği kurallar dahilinde 'değiştirmek' için vardır. Kurulmuş iktidar (TBMM'nin yasama fonksiyonu gibi) ise bu anayasanın kendisine verdiği yetkiyle 'kanun' yapar; ancak anayasa metninin kendisine dokunamaz (anayasa değişikliği prosedürü dışında).

Step-by-Step Solution

1
İktidar türlerini tanımlayın.
Tali kurucu iktidar 'anayasa değiştiren', kurulmuş iktidar ise anayasa tarafından 'oluşturulan' ve kanun yapan güçtür.
Yetki sınırlarını belirlemek için temel tanımlardan yola çıkılmalıdır.
2
Yetki seviyelerini karşılaştırın.
Tali kurucu iktidar anayasal normlar hiyerarşisinin en üstünde (anayasa değişikliği) işlem yaparken, yasama organı bir alt basamakta (kanun) işlem yapar.
İki iktidar arasındaki temel fark, kullandıkları yetkinin hukuki derecesidir.
3
Diğer iktidar türleri ile (Asli Kurucu) karıştırılmadığından emin olun.
Sınırsızlık ve hukuk dışılık 'Asli' iktidara aittir; 'Tali' ve 'Kurulmuş' iktidarlar hukuk dairesindedir.
Kavram karmaşasını önlemek için asli/tali ayrımı netleştirilmelidir.

Key Concept

Hukuk hiyerarşisinde anayasa değişikliği (tali kurucu) ile kanun yapma (kurulmuş) yetkisi arasındaki hiyerarşik fark.

Hints

1
İktidarların 'neyi' değiştirebildiğine odaklanın: Anayasa mı yoksa kanun mu?
2
Tali kurucu iktidar anayasanın 'içinden' doğan bir değişim gücüdür; yasama organı ise anayasanın 'altında' çalışan bir icra gücüdür.

Practice More

Asli kurucu iktidarın 'hukuk boşluğu' ortamında nasıl çalıştığını araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question