Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'nin iklim özelliklerini etkileyen yerel rüzgârlar ve bu rüzgârların genel özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Türkiye'nin mutlak konumu gereği kuzey sektörlü rüzgârlar sıcaklığı düşürürken, güney sektörlü rüzgârlar sıcaklığı yükseltir.
  2. B
    'KAYIP SAKAL' şifresinde yer alan Karayel, Yıldız ve Poyraz rüzgârları, ulaştıkları bölgelerde genellikle sıcaklığı düşürücü etki yapar.
  3. C
    Föhn rüzgârı, bir dağ yamacını aşarak alçalan hava kütlesinin sürtünme sonucunda her 100100 metrede yaklaşık 1C1^{\circ}C ısınmasıyla oluşur.
  4. D
    Samyeli rüzgârı, Marmara Bölgesi'nde İstanbul'a göre Uludağ (Keşiş Dağı) yönünden estiği için 'Keşişleme' adıyla da bilinir.
  5. Meltem rüzgârları, yıl boyu etkili olan devirli rüzgârlar olup deniz ulaşımını aksatacak şiddetli fırtınalara neden olurlar.Answer

Answer

Meltem rüzgârlarının yıl boyu etkili olan devirli rüzgârlar olduğu ve şiddetli fırtınalara neden olduğu bilgisi yanlıştır.
Meltem rüzgârları, kara ve denizlerin veya dağ ve vadilerin gün içindeki farklı ısınmasıyla oluşan günlük rüzgârlardır. Basınç farkları düşük olduğu için fırtına şiddetine ulaşmazlar; genellikle serinletici hafif esintilerdir. Bu nedenle Meltemlerin devirli (mevsimlik) rüzgâr olduğu ve fırtına yarattığı ifadesi bilimsel olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak konum etkisini değerlendir.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğu için kuzeyden esenlerin soğuk, güneyden esenlerin sıcak olduğu doğrulanır.
Enlem etkisi rüzgârların karakterini belirleyen temel faktördür.
2
Yerel rüzgâr isimlerini ve isimlendirme mantığını kontrol et.
KAYIP SAKAL akrostişi ve Keşişleme (Samyeli) isimlendirmesinin doğruluğu teyit edilir.
Rüzgârlar geldikleri yönün veya o yöndeki coğrafi unsurun adını alırlar.
3
Föhn rüzgârının mekanizmasını analiz et.
Föhn rüzgârının sürtünme ile her 100100 metrede 1C1^{\circ}C ısındığı bilgisi bilimsel olarak doğrudur.
Normal hava kütleleri 200200 metrede 1C1^{\circ}C değişirken, Föhn sürtünme nedeniyle daha hızlı ısınır.
4
Meltem rüzgârlarının özelliklerini incele.
Meltemlerin günlük, yerel ve hafif esintiler olduğu, fırtına özelliği taşımadığı görülür.
Meltemler sadece gün içindeki ısınma farkından kaynaklanan zayıf basınç merkezleri arasında oluşur.

Key Concept

Türkiye'de Yerel Rüzgârların Karakteristikleri

Hints

1
Türkiye'nin rüzgârlarını hatırlamak için 'KAYIP SAKAL' (Karayel, Yıldız, Poyraz - Samyeli, Kıble, Lodos) akrostişini düşünün.
2
Föhn rüzgârları 'kar yiyen' rüzgârlar olarak bilinir ve ulaştığı yerde havayı aniden ısıtıp kurutur.
3
Meltem rüzgârları (deniz-kara, dağ-vadi) sadece günlük rüzgârlardır ve genellikle çok hafif eserler.

Practice More

Basınç merkezlerinin (Asor, İzlanda, Sibirya, Basra) rüzgârlar üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question