Question

Difficulty: MediumUygur Devleti

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde 'bozkır kültürü' gereği bilgiler sözlü gelenekle (töre) aktarılırken, Uygurlar döneminde Maniheizm ve Budizm gibi dinlerin kabulüyle birlikte bu dinlere ait kutsal metinlerin Türkçeye çevrilmesi ve halka yayılması bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu ihtiyacın karşılanması amacıyla Uygurlar, Türk tarihinde kültürel bir atılım gerçekleştirerek bilgi üretim ve saklama yöntemlerini kökten değiştirmişlerdir. Buna göre, Uygurların bu dönemde gerçekleştirdiği ve Türk kültür tarihinin 'ilk' sistemli eğitim-kültür faaliyeti olarak kabul edilen uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hareketli harf sistemiyle (matbaa) kitapların basılması ve kütüphanecilik faaliyetlerinin başlatılmasıAnswer
  2. B
    Askeri yapıda 'onlu sistem' kullanılarak düzenli orduların kurulması
  3. C
    Türk tarihinin ilk yazılı belgeleri olan Orhun Abideleri'nin dikilmesi
  4. D
    Egemenliğin ilahi bir kaynağa dayandırıldığını belirten 'Kut' inancının benimsenmesi
  5. E
    Hayvan üslubu içeren taşınabilir sanat eserlerinin üretilmesi

Answer

Hareketli harf sistemiyle kitapların basılması ve kütüphanecilik faaliyetlerinin başlatılması
Doğru cevap, Uygurların Maniheizm ve Budizm gibi inançları yaymak amacıyla matbaayı kullanmalarını ve bu sayede kütüphanecilik faaliyetlerini başlatmalarını ifade eder. Bu durum, Türk tarihinde sözlü kültürden yazılı ve kalıcı kültür ortamına geçişin en önemli göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Uygurların inanç değişikliğini analiz etme
Maniheizm ve Budizm dinlerinin kitaplı dinler olması, metinlerin çoğaltılmasını zorunlu kılmıştır.
Yerleşik hayat ve din değişikliği kültürel ihtiyaçları (eğitim, kitap) artırmıştır.
2
Teknik gelişmeleri değerlendirme
Kalıp ve hareketli harf sisteminin (matbaa) kullanıldığı tespit edilir.
Uygurlar Çin'den öğrendikleri matbaa tekniğini geliştirerek Türkçeye uyarlamışlardır.
3
Kültürel sonuçları belirleme
Kitapların çoğalmasıyla birlikte kütüphaneler kurulmuş ve örgün eğitim faaliyetleri başlamıştır.
Bu durum Uygurları diğer göçebe Türk devletlerinden ayıran en temel medeni farktır.

Key Concept

Uygur Kültür ve Medeniyeti (Matbaa ve Kütüphanecilik)

Hints

1
Uygurları diğer Türk devletlerinden ayıran en büyük fark yerleşik hayata geçmeleridir.
2
Maniheizm ve Budizm gibi dinlerin yayılması için kitapların çok sayıda basılması gerekmiştir.
3
Bilginin kalıcı hale gelmesini sağlayan ve çoğaltılmasına imkan tanıyan teknik araç matbaadır.

Practice More

Uygurların kağıt ve matbaa kullanımının, Karahanlılar ve sonraki Türk-İslam devletlerindeki bilimsel gelişmelere nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question