Question

Difficulty: EasyTürkiye'de Hayvancılık ve Ormancılık

Türkiye'de hayvancılık faaliyetleri, uygulanan yönteme göre genel olarak 'mera (otlak) hayvancılığı' ve 'besi ve ahır hayvancılığı' olmak üzere ikiye ayrılır.

Aşağıdaki tabloda, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yer alan iki farklı büyükbaş hayvancılık işletmesinin yıllara göre süt üretim miktarları (ton) verilmiştir:

YıllarX İşletmesiY İşletmesi
2021120500
202280510
2023140505
202490515
2025135520

Yalnızca bu tablodaki verilere bakılarak, işletmelerin uyguladığı hayvancılık yöntemleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

  1. X işletmesinde iklime bağlı mera hayvancılığı, Y işletmesinde ise besi ve ahır hayvancılığı yapılmaktadır.Answer
  2. B
    Y işletmesi, hayvanların beslenmesinde tamamen doğal meralardaki bitki örtüsüne bağımlıdır.
  3. C
    X işletmesinde üretim faaliyetleri iklim koşullarından bağımsız, modern ahırlarda yürütülmektedir.
  4. D
    X işletmesi, pazarlama imkânları gözetilerek büyük tüketim merkezlerinin hemen yakınına kurulmuştur.
  5. E
    Y işletmesindeki süt üretim miktarları, o yöredeki yıllık yağış miktarıyla doğrudan ilişkilidir.

Answer

Tablodaki üretim istikrarsızlığından dolayı X işletmesinin mera hayvancılığı, üretim istikrarından dolayı Y işletmesinin besi hayvancılığı yaptığını belirten seçenek doğrudur.
Doğru yanıt, X işletmesinde mera, Y işletmesinde ise besi hayvancılığı yapıldığını belirten ifadedir. Çünkü mera hayvancılığında hayvanlar doğadaki otlarla beslenir. Kurak yıllarda otlar cılızlaşınca verim düşer, yağışlı yıllarda otlar gürleşince verim artar. Bu durum X işletmesindeki dalgalanmayı açıklar. Besi ve ahır hayvancılığında ise iklimin etkisi yoktur; hayvanlar kapalı alanlarda hazır suni yemlerle beslenir, bu nedenle Y işletmesindeki gibi her yıl düzenli ve istikrarlı bir üretim elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki X işletmesinin yıllara göre üretim miktarını analiz etmek.
X işletmesinde süt üretiminin 120, 80, 140 gibi birbirleri arasında büyük farklar olan (dalgalı) değerlere sahip olduğu tespit edilir.
Üretimdeki bu büyük dalgalanmalar, hayvanların beslenmesinin doğadaki otların gürlüğüne (dolayısıyla o yıl düşen yağışa ve iklime) bağlı olduğunu gösterir.
2
Tablodaki Y işletmesinin yıllara göre üretim miktarını analiz etmek.
Y işletmesinde süt üretiminin 500, 510, 505 gibi her yıl birbirine çok yakın (istikrarlı) değerlerde seyrettiği tespit edilir.
Üretimin istikrarlı olması, hava koşulları nasıl olursa olsun hayvanlara kapalı ortamda standart miktarda hazır yem verildiğini (besi hayvancılığı) kanıtlar.
3
Elde edilen bulguları hayvancılık türleriyle eşleştirmek.
X işletmesi iklime bağımlı olan 'mera hayvancılığı' yaparken, Y işletmesi modern yöntem olan 'besi ve ahır hayvancılığı' yapmaktadır.
Mera hayvancılığının en belirgin özelliği 'yıldan yıla verimde dalgalanma', besi hayvancılığının en belirgin özelliği ise 'yüksek ve istikrarlı verim' olmasıdır.

Key Concept

Türkiye'de mera ve besi hayvancılığı arasındaki verim ve iklime bağımlılık farkı

Hints

1
Mera hayvancılığında hayvanlar dışarıda otlar; yağmur yağarsa ot çok olur, yağmazsa ot az olur. Bu durum süt miktarına nasıl yansır?
2
Besi ve ahır hayvancılığında hayvanlar dışarı çıkmaz, sürekli fabrikasyon hazır yemle beslenirler. Bu sistemde yıllar arası verim değişimi yaşanır mı?
3
Tabloda X işletmesinin üretiminde bir yıl 80 ton, bir yıl 140 ton gibi büyük bir dalgalanma varken, Y işletmesinde her yıl 500 ton civarında istikrarlı bir üretim görülmektedir. İstikrarsız olan doğaya (meraya), istikrarlı olan ise kapalı ortama (besiye) aittir.

Practice More

Büyükbaş hayvancılığın (mera yöntemiyle) yaygın olduğu Erzurum-Kars Platosunun doğal bitki örtüsü ve yaz yağışları ilişkisini tekrar gözden geçirin.

Alternative Method

Verilerin varyansını (değişkenliğini) göz kararı hesaplamak. X serisi [80, 140] gibi geniş bir aralıkta savrulurken (iklim kontrolü), Y serisi [500, 520] gibi çok dar bir aralıkta (insan/hazır yem kontrolü) kalmıştır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question