Göktürk Devleti’nin yıkılmasının ardından yaşanan ve Türk tarihinde "elli yıllık esaret" (matem) dönemi olarak adlandırılan sürecin sonunda Kutluk Kağan, bağımsızlık mücadelesini başarıya ulaştırarak devleti yeniden teşkilatlandırmış ve "İlteriş" unvanını almıştır. Bu tarihsel süreç ve Göktürk Devleti'nin yapısal özellikleri göz önüne alındığında, bu devletin kuruluş mantığını Göktürk Devleti'nden ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
- Bir siyasi boşluğu doldurmaktan ziyade, Çin egemenliğine karşı yürütülen bir millî istiklal mücadelesiyle "il" (devlet) ve "töre" kavramlarını bir restorasyon süreciyle yeniden canlandırması.Answer
- BBumin Kağan liderliğinde Avar (Juan-Juan) Hakanlığı'na son verilerek Orta Asya'da Türk adıyla kurulan ilk siyasi teşkilat olma vasfını taşıması.
- CKurultay meclisinin yetkilerini ilk kez kısıtlayarak mutlak hükümdar otoritesini "Kut" inancı yerine yazılı anayasal metinlere dayandırması.
- DYerleşik hayata geçişin ilk adımlarının atılması ve Maniheizm gibi yabancı inançların devletin resmi politikası haline getirilmesiyle kültürel bir dönüşüm başlatması.
- EOrta Asya'daki tüm Türk boylarını tarihte ilk defa tek bir bayrak altında toplayarak cihanşümul bir imparatorluk kurması.
Answer
II. Göktürk Devleti'nin temel farkı, bir istiklal mücadelesi sonucu kurulması ve 'İlteriş' unvanının temsil ettiği 'devleti ve töreyi yeniden derleme' misyonuna sahip bir restorasyon devleti olmasıdır.
Doğru cevap olan ifade, II. Göktürk Devleti'nin sadece bir toprak kazanımı değil, 50 yıllık bir esaretin ardından milli benliğin, devlet teşkilatının (il) ve hukuk sisteminin (töre) planlı bir bağımsızlık savaşıyla geri getirilmesi olduğunu vurgular. Bu durum, devleti basit bir kabile konfederasyonundan ayırarak 'restorasyon' niteliği kazandırır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İlteriş Misyonu ve Restorasyon Devleti Olarak II. Göktürkler
Hints
1
Kutluk Kağan'ın aldığı 'İlteriş' unvanının kelime anlamını (derleyen, toplayan) düşünün.
Practice More
Orhun Kitabeleri'nde I. Göktürk Devleti'nin yıkılış nedenleri olarak sayılan 'Çin'e özenme' ve 'töreden uzaklaşma' eleştirilerinin II. Göktürk kuruluş felsefesindeki etkisini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s