Examkin

Question

Difficulty: HardCümle Sonu İşaretleri (Nokta, Soru, Ünlem, Üç Nokta)

Türkçede cümle içerisinde soru sözcükleri (kim, ne, nasıl, niçin vb.) bulunsa dahi, eğer cümle bir bilgi alma amacı gütmüyor ve yargı bir bildiri şeklinde tamamlanıyorsa sonuna nokta (.) konur. Aksine, soru anlamı taşıyan ya da sözde soru cümlesi olan yargıların sonuna soru işareti (?) getirilmelidir.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna nokta (.) getirilmelidir?

  1. A
    Bunca zahmete katlanarak hazırladığınız o kapsamlı raporun sonucu ne zaman açıklanacak
  2. Bu zorlu projeyi hangi imkânlarla ve nasıl bir özveriyle tamamladıklarını hâlâ anlayabilmiş değilimAnswer
  3. C
    Sizinle böyle bir çalışmada bir araya gelmek ne büyük bir onur ve ne güzel bir başlangıç
  4. D
    Akşamın alacakaranlığında uzaktan uzağa yankılanan çan sesleri, yorgun çobanlar ve yuvalarına dönen kuşlar
  5. E
    Kim bilir şimdi hangi bilinmez diyarlarda, hangi imkânsız umutların izini sürüyordur

Answer

Anlayabilmiş değilim ifadesiyle biten cümle bir yargı bildirdiği ve soru anlamı taşımadığı için nokta ile bitmelidir.
Doğru yanıt olan cümlede 'hangi imkânlarla' ve 'nasıl bir özveriyle' ifadeleri soru anlamlı kelimeler olsa da, bunlar 'anlayabilmiş değilim' yükleminin nesnesi durumundaki yan cümleciğin parçalarıdır. Cümlenin tamamı bir soru sormamakta, kişinin bir durumu kavrayamadığını bildirmektedir. Bu nedenle sonuna nokta (.) konmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin temel yüklemlerini ve anlam amaçlarını belirleyin.
Cümlelerin bir kısmı soru sorarken, bir kısmı duygu bildirmekte veya eksik bırakılmaktadır.
Terminal noktalama işaretini belirleyen temel unsur cümlenin bütününe hâkim olan anlam ve yüklemin durumudur.
2
İçinde soru sözcüğü olan ancak soru anlamı taşımayan cümleyi ayırt edin.
Anlayabilmiş değilim yüklemiyle biten cümlede soru sözcükleri yan cümlecikte kalmış, ana cümle bir durum bildirmiştir.
Soru sözcüğü içeren yan cümlecikler, ana yüklem soru anlamı taşımıyorsa cümlenin soru cümlesi olmasını sağlamaz.
3
Diğer seçeneklerdeki ünlem, üç nokta ve soru işareti gerekliliklerini teyit edin.
Eksiltili cümle için üç nokta, coşku için ünlem ve bilgi alma/sözde soru için soru işareti kullanımı doğrulanmıştır.
Seçenekler arasındaki farklar yapısal ve anlamsal özelliklere dayanmaktadır.

Key Concept

Soru Sözcüğü İçeren Bildirme Cümlelerinde Noktalama

Hints

1
Soru sözcüğü içeren her cümle soru sormaz; cümlenin sonundaki asıl yükleme odaklanın.
2
Eğer cümleyi okuduğunuzda bir cevap verme ihtiyacı hissetmiyorsanız, o cümle bir bildirme cümlesi olabilir.
3
'Öğrenmek istiyorum', 'bilmiyorum', 'kavrayamadım' gibi ifadelerle biten cümleler, içlerinde soru kelimesi olsa bile nokta ile biter.

Practice More

Sözde soru cümleleri ile dolaylı soru ifadeleri arasındaki farkı pekiştirmek için TDK'nin soru işareti maddesini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi bir başkasına söylediğinizi hayal edin; karşıdaki kişi size bir cevap veriyorsa soru işareti, sadece 'anladım' diyorsa nokta koymalısınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Cümle Sonu İşaretleri (Nokta, Soru, Ünlem, Üç Nokta)

More questions from this topic