Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı sonrasında Türkiye ve İngiltere arasında uzun süren diplomatik gerginlikler, 19261926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile bir sonuca bağlanmıştır. Türkiye'nin Musul ve Kerkük üzerindeki egemenlik haklarından feragat ettiği bu süreçte, bölgedeki enerji kaynaklarının finansal getirisine yönelik elde edilen temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Musul petrollerinden elde edilen yıllık gelirin %10\%10’unun 2525 yıl süreyle Türkiye’ye verilmesiAnswer
  2. B
    Bölgedeki petrol kuyularının işletme hakkının %15\%15 oranında Türkiye’ye devredilmesi
  3. C
    Türkiye’nin İngiltere’ye olan Osmanlı borçlarının Musul petrol gelirlerinden mahsup edilmesi
  4. D
    Irak sınırındaki gümrük gelirlerinden elde edilecek payın süresiz olarak Türkiye’ye aktarılması
  5. E
    Musul-Iskenderun boru hattından geçecek petrolden varil başına sabit bir ücret alınması

Answer

Musul petrollerinden elde edilen gelirin %10'unun 25 yıl boyunca Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmıştır.
Doğru cevap, Musul petrollerinden %10 pay alınmasını öngören seçenektir. 19261926 Ankara Antlaşması'na göre Musul ve Kerkük, İngiliz mandasındaki Irak’a bırakılmış; ancak Türkiye’nin ekonomik kaybını telafi etmek adına bu bölgedeki petrol gelirlerinden %10\%10’luk bir payın 2525 yıl süreyle Türkiye’ye verilmesi kararlaştırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşmanın kapsamını belirle.
19261926 Ankara Antlaşması, Musul Sorunu'nu çözmek için Türkiye ve İngiltere arasında imzalanmıştır.
Söz konusu diplomatik krizin çözüm belgesi bu antlaşmadır.
2
Ekonomik hükümleri incele.
Türkiye toprak talebinden vazgeçmiş, buna karşılık bölgedeki petrol gelirlerinden pay almıştır.
Toprak kaybının mali bir tazminatla dengelenmesi amaçlanmıştır.
3
Net rakamları ve süreleri doğrula.
Gelirin %10\%10’luk kısmı 2525 yıl boyunca Türkiye’ye ayrılmıştır.
Antlaşmanın metninde yer alan kesin mali düzenleme budur.

Key Concept

1926 Ankara Antlaşması'nın Mali Hükümleri

Hints

1
Türkiye'nin Musul'dan vazgeçmesi karşılığında aldığı ekonomik hak, bölgedeki en önemli yeraltı kaynağıyla ilgilidir.
2
Bu hak, doğrudan bir enerji kaynağından elde edilen gelirin belirli bir yüzdesini ve zaman sınırını kapsar.
3
Antlaşmaya göre %10\%10 oranında bir pay, çeyrek asırlık bir süre boyunca Türkiye'ye verilecektir.

Practice More

Musul Sorunu'nun çözüm sürecini hızlandıran Şeyh Sait İsyanı gibi iç gelişmeleri de çalışarak dış politikanın iç olaylarla ilişkisini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question