Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'de yerel rüzgârlar, ülkemizin hem mutlak (matematik) hem de özel konum şartlarından etkilenerek farklı karakterler sergiler. Bir hava gözlemcisi, kış mevsiminde bulunduğu bölgede önce kuzeybatı yönünden esen ve dondurucu soğuklar getiren bir rüzgârın etkili olduğunu; ardından rüzgârın yön değiştirerek bir dağ sırasını aşıp yamaç boyunca aşağı doğru estiğini ve sıcaklığı kısa sürede yaklaşık 10C10^\circ C artırarak karları erittiğini kaydetmiştir.

Buna göre, gözlemcinin sırasıyla tespit ettiği bu yerel rüzgârlar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Karayel - FönAnswer
  2. B
    Poyraz - Lodos
  3. C
    Lodos - Karayel
  4. D
    Samyeli - Yıldız
  5. E
    Yıldız - Samyeli

Answer

Gözlemcinin tespit ettiği rüzgârlar sırasıyla Karayel ve Fön rüzgârlarıdır.
Metinde verilen 'kuzeybatı' yönü, Türkiye'de 'Kayıp Sakal' (Karayel, Yıldız, Poyraz / Samyeli, Kıble, Lodos) şifrelemesine göre Karayel rüzgârına karşılık gelir. İkinci durumda tarif edilen 'bir dağ sırasını aşıp yamaç boyunca aşağı doğru eserek sıcaklığı artırma' durumu ise coğrafyada karakteristik olarak 'Fön etkisi'ni tanımlar. Bu nedenle doğru sıralama Karayel ve Fön şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Kuzeybatı yönünden esen soğuk rüzgârı tanımlama
Türkiye'de 'Kayıp Sakal' şifrelemesine göre kuzeybatıdan esen rüzgâr Karayel'dir.
Karayel, Türkiye'ye Balkanlar üzerinden sokulan ve kışın kar yağışlarına neden olan soğuk karakterli bir rüzgârdır.
2
Dağ yamacından aşağı inen ve sıcaklığı artıran rüzgârı tanımlama
Dağ yamacı boyunca alçalan ve her 100100 metrede sıcaklığı 1C1^\circ C artıran yerel rüzgâr Fön rüzgârıdır.
Fön etkisi, hava kütlesinin bir dağı aşarak diğer yamaçta sürtünme ve sıkışma etkisiyle ısınması sonucu oluşur.

Key Concept

Türkiye'de Yerel Rüzgârlar ve Fön Etkisi

Hints

1
'Kayıp Sakal' şifrelemesini hatırlayın: Karayel, Yıldız, Poyraz kuzey yönlüdür.

Practice More

Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında Fön rüzgârlarının kış mevsimindeki etkilerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question