Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin kıyı jeomorfolojisi üzerine araştırma yapan bir grup öğrenci, inceleme yaptıkları kıyı şeridinde şu gözlemleri kaydetmiştir:

- Dağlar kıyı çizgisine dik bir doğrultuda uzanmaktadır.
- Kıta sahanlığı (şelf alanı) oldukça geniştir.
- Denizel iklim etkisi iç kesimlere kadar kolayca sokulabilmektedir.

Buna göre, özellikleri belirtilen bu kıyı şeridinde aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin yaygın olarak görülmesi beklenmez?

  1. A
    Delta ovası
  2. B
    Lagün (Deniz kulağı)
  3. Falez (Yalıyar)Answer
  4. D
    Tombolo (Bağlama adası)
  5. E
    Kıyı oku

Answer

Falez (Yalıyar) oluşumu, dağların kıyıya dik uzandığı ve kıta sahanlığının geniş olduğu bölgelerde beklenen bir durum değildir.
Özellikleri verilen bölge (özellikle Ege kıyıları) 'Enine Kıyı' tipine sahiptir. Bu kıyılarda kıta sahanlığı geniş olduğu için deniz sığdır. Falez (yalıyar) ise dalga aşındırması sonucu oluşan dikliklerdir ve oluşabilmeleri için dağların kıyıya paralel uzanması (Boyuna Kıyı tipi) ve kıyının aniden derinleşmesi gerekir. Bu nedenle, falez oluşumu Doğu Karadeniz ve Antalya kıyılarında yaygınken, dağların dik uzandığı Ege kıyılarında yaygın değildir.

Step-by-Step Solution

1
Gözlemleri analiz etme
Gözlemler (dağların dik uzanması, geniş kıta sahanlığı, iklimin içeri sokulması) Türkiye'deki 'Enine Kıyı' tipini, yani Ege kıyılarını tarif etmektedir.
Soruda verilen özelliklerin tamamı Ege Bölgesi'ndeki kıyı yapısıyla örtüşmektedir.
2
Yer şekillerinin oluşum şartlarını değerlendirme
Delta, lagün, tombolo ve kıyı oku gibi şekiller dalga ve akıntıların 'biriktirme' faaliyetleri sonucu sığ kıyılarda oluşur.
Kıta sahanlığının geniş olması, kıyının sığ olduğunu ve biriktirme süreçlerinin aşındırma süreçlerinden daha etkili olduğunu gösterir.
3
Falez oluşum şartlarını inceleme
Falez oluşumu için kıyının derin olması (kıta sahanlığının dar olması) ve dağların kıyıya paralel uzanması gerekir.
Falez bir dalga aşındırma şeklidir ve sığ kıyılarda dalga enerjisi kıyıya ulaşmadan kırıldığı için aşındırma gücü düşüktür.

Key Concept

Kıyı tipleri ve yer şekilleri arasındaki ilişki

Hints

1
Gözlemlerde belirtilen 'dağların dik uzanması' özelliği Türkiye'de hangi bölgeyi işaret etmektedir?
2
Kıta sahanlığının geniş olduğu bir kıyıda deniz sığ mıdır yoksa derin midir? Bu durum aşındırmayı mı biriktirmeyi mi kolaylaştırır?
3
Falez bir dalga aşındırma şeklidir ve oluşması için kıyının hemen derinleşmesi gerekir. Ege kıyıları bu tanıma uyar mı?

Practice More

Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında falez oluşumunun neden yaygın olduğunu kıta sahanlığı kavramı ile tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question