Question

Difficulty: HardTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de iklim tiplerinin dağılışı ve bu iklimlerin karakteristik özellikleri üzerinde mutlak konumun yanı sıra yükselti, denizellik-karasallık ve dağların uzanışı gibi göreceli konum şartları da belirleyicidir. Bu faktörlerin etkileşimi, yağışın yıl içindeki dağılışını ve bitki örtüsü kuşaklarını doğrudan etkiler.

Buna göre, Türkiye'nin iklim özellikleri ve bitki örtüsü dağılışı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Akdeniz iklim kuşağında kış yağışlarının cephesel (frontal) kökenli olması, Türkiye'nin yer aldığı enlem değerlerinin ve Orta Kuşak'ta bulunmasının bir sonucudur.
  2. B
    Karadeniz ikliminde yıllık sıcaklık farkının Türkiye'deki diğer iklim tiplerine göre daha az olması, nemliliğin sıcaklığı dengeleyici etkisiyle açıklanır.
  3. C
    Erzurum-Kars platosunda en fazla yağışın yaz mevsiminde düşmesi, bu dönemde gürleşen çayırların varlığına ve buna bağlı olarak büyükbaş hayvancılığın gelişmesine olanak sağlamıştır.
  4. D
    Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kış yağışlarının belirgin olması ve doğal bitki örtüsü içerisinde yer yer zeytin, fıstık gibi türlerin görülmesi, bölgenin batı kesimlerinde Akdeniz yağış rejiminin etkili olduğunu kanıtlar.
  5. İç Anadolu ile Kuzeydoğu Anadolu'da (Erzurum-Kars) yağışların oluşum biçimi (yükselim/konveksiyonel) aynı olduğu için, her iki bölgede de en fazla yağışın düştüğü mevsim ve karakteristik bitki örtüsü ortak özellik gösterir.Answer

Answer

İç Anadolu ve Erzurum-Kars bölümlerinde yağış oluşum biçiminin (konveksiyonel) aynı olmasının, her iki bölgede en çok yağışın düştüğü mevsimin ve bitki örtüsünün aynı olması anlamına geldiği ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, yağışların oluşum biçimi (konveksiyonel) aynı olsa bile yükselti farkı nedeniyle bu iki bölgenin yağış rejimi ve bitki örtüsünün farklı olduğunu göz ardı etmektedir. İç Anadolu'da step (bozkır) bitki örtüsü ve ilkbahar yağışları hakimken, Erzurum-Kars çevresinde alpin çayırlar ve yaz yağışları hakimdir.

Step-by-Step Solution

1
Yağış oluşum tiplerini analiz etme
Hem İç Anadolu hem de Erzurum-Kars (Sert Karasal) çevresinde yağışlar ısınan havanın yükselmesiyle oluşan konveksiyonel (yükselim) karakterlidir.
Her iki bölgenin de deniz etkisinden uzak, karasal özelliklere sahip olması.
2
Yükselti ve sıcaklık ilişkisini değerlendirme
İç Anadolu'da yükselti az olduğu için yer yüzeyi erken ısınır ve yağışlar ilkbaharda düşer. Erzurum-Kars ise çok yüksek olduğu için ısınma gecikir ve en çok yağış yaza sarkar.
Göreceli konumun (yükselti) ısınma takvimi üzerindeki etkisi.
3
Bitki örtüsü farkını belirleme
Yağış zamanı ve miktarı farklı olduğu için İç Anadolu'da kısa boylu otlar (bozkır/step) hakimken, Erzurum-Kars çevresinde yaz boyu yeşil kalan gür otlar (alpin çayırlar) görülür.
Yağış rejimindeki mevsimsel kaymanın vejetasyon üzerindeki etkisi.

Key Concept

Türkiye'de Karasallığın Şiddeti ve Yükselti İlişkisi

Hints

1
Yağışın oluşum şekli (konveksiyonel) ile yağışın düştüğü mevsimin her zaman aynı olmayabileceğini düşünün.
2
İç Anadolu ve Erzurum-Kars arasındaki en temel fark yükseltidir; yükselti ısınmanın ne zaman gerçekleşeceğini belirler.
3
İç Anadolu'da yer erken ısınırken, Erzurum-Kars gibi çok yüksek yerlerde ısınma Haziran-Temmuz aylarını bulur. Bu durum yağış zamanını ve bitki örtüsünü (bozkır vs çayır) değiştirir.

Practice More

Türkiye'deki dağ çayırları (alpin çayırlar) ile step (bozkır) bölgelerinin hayvancılık türleri (büyükbaş vs küçükbaş) üzerindeki etkisini inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Yağış grafiklerini zihninizde canlandırın: İç Anadolu grafiğinde en yüksek sütunlar Nisan-Mayıs aylarındayken, Erzurum-Kars grafiğinde bu sütunlar Haziran-Temmuz aylarındadır. Sadece bu görsel fark bile bitki örtüsünün neden farklı olduğunu açıklar.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question