Question

Difficulty: MediumHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Hukuk kuralları arasında 'altlık-üstlük' ilişkisini ifade eden normlar hiyerarşisi ilkesine göre, alt basamakta yer alan bir normun üst basamaktaki bir kurala aykırı olması mümkün değildir. Buna göre, bir yönetmeliğin aşağıdaki hukuk kaynaklarından hangisine aykırı hükümler içermesi, normlar hiyerarşisine aykırılık teşkil etmez?

  1. A
    Anayasa
  2. B
    Kanun
  3. C
    Milletlerarası Antlaşmalar
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
  5. GenelgelerAnswer

Answer

Hiyerarşik olarak yönetmeliğin altında yer alan 'Genelgeler' seçeneğidir.
Normlar hiyerarşisi kuralına göre, bir hukuk normunun geçerliliği kendisinden üstte bulunan norma aykırı olmamasına bağlıdır. Türk hukukunda sıralama Anayasa > Kanun > Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi > Yönetmelik > Genelge/Tebliğ şeklindedir. Yönetmelik, piramidin dördüncü basamağında yer alırken; genelgeler en alt (beşinci) basamakta yer alır. Dolayısıyla üstte yer alan yönetmeliğin, alttaki bir genelgeye aykırı olması hiyerarşiyi bozmaz; aksine yönetmelik genelgeden daha güçlü bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

1
Türk hukuk sistemindeki normlar hiyerarşisini (piramidini) gözden geçiriniz.
Sıralama: 1. Anayasa, 2. Kanun/Milletlerarası Antlaşma/OHAL CBK, 3. CB Kararnamesi, 4. Yönetmelik, 5. Genelge/Tebliğ.
Hangi normun hangi seviyede olduğunu bilmek uyuşmazlığın yönünü belirler.
2
Yönetmeliğin piramitteki yerini tespit ediniz.
Yönetmelik dördüncü basamakta yer almaktadır.
Yönetmeliğin kendisinden üstte ve altta kalan normları belirlemek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki normların yönetmeliğe göre konumunu analiz ediniz.
Anayasa, Kanun, Milletlerarası Antlaşma ve CBK yönetmeliğin üzerindedir; Genelgeler ise yönetmeliğin altındadır.
Normlar hiyerarşisi ilkesi gereği, bir norm sadece kendisinden üstte bulunan normlara uymakla yükümlüdür.
4
Aykırılığın hukuken sorun yaratmayacağı durumu belirleyiniz.
Yönetmelik üst basamakta olduğu için, alt basamaktaki genelgeye aykırı hüküm içermesi hiyerarşiyi bozmaz.
Üstteki kuralın alttakine uyması gerekmez, aksine alttaki kural üsttekine uymalıdır.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisi (Lex Superior) İlkesi

Hints

1
Normlar hiyerarşisini yukarıdan aşağıya doğru bir merdiven gibi düşünün. Her basamak altındakinden daha güçlüdür.
2
Yönetmeliklerden daha aşağıda yer alan ve bürokraside 'isimsiz işlemler' olarak bilinen düzenlemeyi bulun.
3
Piramidin en altında Genelge, Tebliğ ve Yönerge gibi idari işlemler bulunur. Yönetmelikler bu işlemlerin üzerindedir.

Practice More

Milletlerarası antlaşmalar ile kanunların temel haklar konusunda çatışması durumunda hangisinin üstün geleceğini (Anayasa m.90) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemiyle: Anayasa, Kanun ve CBK'nın kesinlikle yönetmelikten üstün olduğunu (TBMM ve Cumhurbaşkanlığı makamlarının ürünü olduklarını) hatırlayarak sadece en zayıf halka olan genelgeyi seçebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question