Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin dağlık kütleleri üzerinde dış kuvvetlerin aşındırma ve biriktirme faaliyetleri büyük çeşitlilik gösterir. Özellikle Pleistosen (Buzul Çağı) döneminde yüksek dağ zirvelerinde oluşan buzullar, günümüzde kalıcı kar sınırı altında kalsa dahi geride karakteristik yer şekilleri bırakmıştır. Buna göre; oluşum mekanizmaları birbirinden farklı olmasına rağmen, aşağıdaki dağ gruplarının hangisinde yer alan tüm dağlarda Kuvaterner buzullaşmasına ait izlere (sirk, moren veya hörgüç kaya) rastlanması beklenir?

  1. Kaçkar, Erciyes ve AladağlarAnswer
  2. B
    Kaz, Yunt ve Bozdağlar
  3. C
    Yıldız, Canik ve Küre dağları
  4. D
    Ağrı, Süphan ve Tendürek
  5. E
    Nur, Menteşe ve Aydın dağları

Answer

Farklı oluşum kökenlerine (kıvrım ve volkanik) sahip olan Kaçkar, Erciyes ve Aladağlar seçeneği doğrudur.
Doğru seçenek olan grupta Kaçkar ve Aladağlar, Alp orojenezi ile oluşmuş kıvrım dağlarıdır; Erciyes ise İç Anadolu'daki bir stratovolkandır. Bu dağların her birinin yükseltisi 30003000 metrenin üzerinde olduğu için, geçmiş jeolojik dönemlerde buzul aşındırmasına uğramışlar ve günümüzde sirk gölleri, moren yığınları gibi şekilleri barındırmaktadırlar.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki şartları analiz etme
İki temel kriter belirlendi: 1. Dağların oluşum kökenleri farklı olmalı (kıvrım, kırık veya volkanik karışımı). 2. Tamamında buzul izi bulunmalı.
Sorunun 'farklı mekanizma' ve 'buzul izi' vurgusunu doğru analiz etmek hatalı seçenekleri elemek için gereklidir.
2
Buzul sınırı ve yükselti kontrolü yapma
Kaz, Yunt, Yıldız, Canik gibi dağlar yaklaşık 22002200-25002500 metrelik Kuvaterner buzul sınırının altında kaldığı için elendi.
Türkiye'de buzul şekillerinin görülebilmesi için dağların belirli bir yükselti eşiğini aşması gerekir.
3
Oluşum kökenlerini karşılaştırma
Ağrı, Süphan ve Tendürek grubunun tamamı volkanik olduğu için elendi. Kaçkar (Kıvrım), Erciyes (Volkanik) ve Aladağlar (Kıvrım) grubu 'farklı köken' şartına uydu.
Soru sadece buzul izini değil, aynı zamanda jeolojik oluşum çeşitliliğini test etmektedir.

Key Concept

Türkiye'de dağların oluşum çeşitliliği ve yükseltiye bağlı buzul şekilleri dağılımı

Hints

1
Türkiye'de buzul şekilleri genellikle 22002200-25002500 metre üzerindeki dağlarda görülür.
2
Seçeneklerdeki dağların tamamının yüksek olduğunu kontrol ettikten sonra, bunların aynı tipte mi (örneğin sadece volkanik) yoksa karma tiplerde mi olduğunu inceleyin.

Practice More

Türkiye'deki güncel buzulların (aktif buzullar) bulunduğu dağlar ile geçmiş buzul izlerinin (sirkler, morenler) bulunduğu dağlar arasındaki yükselti farkını çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question