Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Türk anayasa tarihinde bir "geçiş dönemi" metni olarak kabul edilir. Bu anayasanın kabul edildiği Ocak tarihinden, Anayasası'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreçte Türk hukuk sistemi "ikili anayasallık" (dualist) karakteri taşımıştır. Bu durum, normatif geçerlilik ve egemenliğin kullanımı bakımından karmaşık bir hukuki zemin oluşturmuştur.
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun Kanun-i Esasi karşısındaki hukuki konumu ve bu iki metnin bir arada uygulanma biçimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Anayasası, "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesiyle egemenliğin kaynağını kökten değiştirmiş; ancak metnini açıkça ilga etmeyerek, yeni metne aykırı olmayan eski hükümlerin uygulanmasına imkan tanıyan "örtülü ilga" mantığına dayalı bir yapı oluşturmuştur.Answer
- BAnayasası, Türk tarihinin tek "yumuşak" anayasası olması sebebiyle metnini hukuken kendisinden daha üstün bir norm olarak kabul etmiş ve kanunların hiyerarşisinde eski metne mutlak öncelik tanımıştır.
- Cmetni, kuvvetler ayrılığı ilkesini mutlak bir biçimde benimseyerek anayasasındaki padişahın yürütme yetkilerini tamamen ortadan kaldırmış ve modern bir parlamenter sisteme geçişin hukuki altyapısını kurmuştur.
- DTeşkilat-ı Esasiye Kanunu, kazuistik ve ayrıntılı bir yapıda hazırlandığı için Kanun-i Esasi'nin tüm hükümlerini kapsamına alarak onu bütünüyle hükümsüz (yok hükmünde) kılmıştır.
- EAnayasası ile birlikte kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek üzere bir yüksek mahkeme kurulmuş ve hükümlerinin bu denetimden geçerek yürürlükte kalması zorunlu tutulmuştur.
Answer
1921 Anayasası'nın 1876 metnini açıkça yürürlükten kaldırmaması nedeniyle, yeni anayasaya aykırı olmayan hükümlerin uygulanmaya devam ettiği "ikili anayasa" döneminin yaşanmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 1921 Anayasası'nın en özgün karakterini açıklar: "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" diyerek monarşik egemenliği hukuken bitirmiş, ancak devletin işleyişi için 1876'nın idari/teknik maddelerine ihtiyaç duyduğu için onu açıkça iptal etmemiştir. Bu durum hukukta "ikili anayasallık" olarak adlandırılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İkili Anayasallık ve Örtülü İlga
Hints
1
1921 Anayasası'nın madde sayısını (sadece 23 madde) ve 1876'nın hacmini düşünün.
2
Ankara'daki TBMM'nin kabul ettiği bu metin, İstanbul'daki eski düzenin temel belgesini resmi olarak yırtıp atmamış, sadece üstüne yeni kurallar koymuştur.
3
Bir metin diğerini açıkça 'yürürlükten kaldırılmıştır' demediği sürece, yeni kurala ters düşmeyen eski kural geçerli kalır; buna 'örtülü ilga' denir.
Practice More
1921 Anayasası'nın 1923 değişiklikleriyle hangi hükümet sistemine doğru evrildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s