Question

Difficulty: EasySes Bilgisi

Türkçede sert ünsüzle (f,s,t,k,c\c,s\c,h,pf, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzle (c,d,gc, d, g) başlayan bir ek getirildiğinde, ekin başındaki ünsüz sertleşerek c\c,t,kç, t, k seslerinden birine dönüşür. Bu ses olayına "ünsüz benzeşmesi" (sertleşmesi) denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesine örnek olabilecek bir sözcük kullanılmıştır?

  1. A
    Yemeğin tadına bakmayı hiçbir zaman ihmal etmezdi.
  2. Dün mahalledeki kitapçıdan kendine yeni bir roman aldı.Answer
  3. C
    Bahçedeki çiçekleri her sabah özenle sularım.
  4. D
    Yarın sabah erkenden yola çıkacağımızı biliyorsun.
  5. E
    Ağzındaki yaralar nedeniyle yemek yemekte zorlanıyordu.

Answer

Kitapçıdan sözcüğünün bulunduğu cümle doğru cevaptır çünkü burada ünsüz benzeşmesi gerçekleşmiştir.
Doğru seçenekte yer alan "kitapçıdan" sözcüğünün kökü "kitap"tır ve sert bir ünsüz olan "p" ile biter. Bu köke getirilen meslek yapım eki normalde "-cı" şeklindedir; ancak "p" sesinin etkisiyle ekin başındaki "c" sesi sertleşerek "ç"ye dönüşmüş ve "kitapçı" halini almıştır. Bu, ünsüz benzeşmesi kuralının tam karşılığıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki sözcükleri kök ve eklerine ayırarak inceleyin.
"Kitap-çı-dan" sözcüğü dikkat çeker.
Ses olaylarını tespit etmek için sözcüğün yapısını anlamak gerekir.
2
Sert ünsüzle biten köke gelen ekin ilk harfini kontrol edin.
"Kitap" sözcüğü sert ünsüz olan pp ile biter; ek ise normalde yumuşak olan cc ile başlamalıdır (cı-cı).
Ünsüz benzeşmesi kuralı bu etkileşimi gerektirir.
3
Harf değişimini doğrulayın.
p+cp+c\cp + c \rightarrow p + ç dönüşümü gerçekleşmiştir.
cc sesi, kendisinden önceki sert ünsüzün etkisiyle sertleşerek c\cç olmuştur.

Key Concept

Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi)

Hints

1
Cümlelerdeki kelimelerin köklerini ve eklerini ayırarak, sert ünsüzlerden (f, s, t, k, ç, ş, h, p) sonra gelen eklerdeki değişimlere bakın.
2
"Fıstıkçı Şahap" kodlamasındaki harflerle biten kelimeleri ve bu kelimelere eklenen -cı, -da, -dan gibi eklerin -çı, -ta, -tan olup olmadığını kontrol edin.
3
"Kitap" kelimesinin son harfine ve ona gelen ekteki "c" harfinin "ç"ye dönüşmesine odaklanın.

Practice More

Ünsüz benzeşmesi kuralını pekiştirmek için 'sayıların yazımı' konusundaki saat ve tarih eklerini (örneğin: 14.30'da değil, 14.30'ta) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question