Question

Difficulty: MediumGazneliler

Sultan Mahmut, Gazneli Devleti'ni kültürel ve askeri açıdan bir imparatorluk seviyesine taşımıştır. Bilim insanı Biruni için 'Sarayımın en değerli hazinesi' ifadesini kullanmış, Abbasi halifesini Şii Büveyhoğulları baskısından kurtararak 'Sultan' unvanını almış ve Hindistan'a düzenlediği 1717 seferle İslamiyet'in bu bölgede yayılmasını sağlamıştır. Ancak bu geniş coğrafyaya yayılma ve askeri güç, 10401040 yılında Büyük Selçuklular karşısında alınan mağlubiyetle sarsılmaya başlamıştır.

Bu bilgilerden hareketle Gazneli Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. Devletin kurulduğu bölge itibarıyla homojen bir etnik yapıya sahip olduğunaAnswer
  2. B
    Bilimsel faaliyetlerin hükümdar düzeyinde teşvik ve himaye edildiğine
  3. C
    İslam dünyasında siyasi liderlik ve koruyuculuk rolünün üstlenildiğine
  4. D
    Dandanakan Savaşı'nın devletin geleceğini olumsuz yönde etkilediğine
  5. E
    Askeri fetihlerin yeni coğrafyalarda inanç sistemlerini dönüştürdüğüne

Answer

Devletin kurulduğu bölge itibarıyla homojen bir etnik yapıya sahip olduğu bilgisine ulaşılamaz; aksine Gazneliler çok uluslu bir imparatorluk yapısındaydı.
Gazneliler Devleti, kurulduğu coğrafya (Afganistan, Horasan, Hindistan) gereği çok çeşitli etnik grupları (Fars, Hint, Gurlu, Afgan) bünyesinde barındırmaktaydı. Yönetici kesim ve ordu temel olarak Türklerden oluşsa da, halkın büyük çoğunluğunun Türk olmaması 'homojen etnik yapı' ifadesini yanlış kılar. Bu durum, devlet ve toplum arasındaki kopukluğun en büyük sebebidir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki bilimsel atıfların değerlendirilmesi
Biruni'ye verilen değer, bilimsel himayeyi doğrular.
Sultan Mahmut'un 'hazinesi' olarak nitelendirdiği bilim insanını sarayında barındırması kültürel teşviki gösterir.
2
Siyasi unvan ve dini ilişkilerin analizi
Sultan unvanı ve halifeyi koruma, siyasi liderliği doğrular.
Dini liderin siyasi baskıdan kurtarılması, devletin İslam dünyasındaki hamiliğini simgeler.
3
Askeri ve coğrafi sonuçların incelenmesi
Hindistan seferleri dini dönüşümü, 1040 yenilgisi ise siyasi sarsıntıyı doğrular.
Fetihlerin ve büyük savaşların devletin yayılımı ve istikrarı üzerindeki etkileri metinde belirtilmiştir.
4
Etnik yapı ve toplumsal dokunun sorgulanması
Homojen yapı iddiası, devletin kozmopolit gerçeğiyle çelişir.
Gaznelilerde ordunun Türk, halkın ise farklı milletlerden olması toplumsal bağları zayıflatmış ve hızlı yıkılışa zemin hazırlamıştır.

Key Concept

Gazneli Devleti'nin kozmopolit yapısı ve yıkılış süreci
Estimated Time:1m 15s
Rate this question