Examkin

Question

Difficulty: Very hardHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Türk hukuk sisteminde hukuk kuralları, belirli bir hiyerarşik düzen içerisinde yer alır ve bu düzende alt basamakta bulunan bir norm, üst basamaktaki norma aykırı olamaz. 1982 Anayasası ve genel hukuk ilkeleri ışığında "Normlar Hiyerarşisi"ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde, hukuk kurallarının zaman bakımından uygulanması (lex posterior) ilkesi gereği daha yeni tarihli olan düzenleme esas alınır.Answer
  2. B
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda, antlaşma hükümleri esas alınır.
  3. C
    Yargıtay ve Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararları, normlar hiyerarşisinde kanun düzeyinde yer alır ve tüm yargı organları ile idareyi bağlayıcı niteliktedir.
  4. D
    Milletlerarası antlaşmaların Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz; ancak bu durum onların normlar hiyerarşisindeki yerini değiştirmez.
  5. E
    Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa kararname hükümsüz hale gelir.

Answer

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlar çatıştığında 'sonraki tarihli olanın uygulanacağı' ifadesi yanlıştır; çünkü Anayasa uyarınca her durumda kanun hükümleri uygulanır.
Türk hukuk sisteminde 2017 anayasa değişiklikleri sonrası netleşen kurala göre, bir kanun ile olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasında hüküm uyuşmazlığı varsa, hangi düzenlemenin daha yeni olduğuna bakılmaksızın doğrudan kanun hükümleri uygulanır. 'Lex posterior' (sonraki düzenleme önceliklidir) ilkesi ancak hiyerarşik olarak eş düzeydeki normlar (örneğin iki farklı kanun) arasında uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Normlar hiyerarşisindeki temel sıralamayı belirle.
Sıralama: Anayasa > Milletlerarası Antlaşmalar (Temel Haklar) > Kanun = İçtihadı Birleştirme Kararları > Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi > Yönetmelik.
Hiyerarşideki her norm gücünü bir üsttekinden alır.
2
Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) arasındaki ilişkiyi incele.
1982 Anayasası Madde 104'e göre; kanun ile CBK çatışırsa kanun uygulanır. TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK hükümsüz kalır.
Yasamanın yürütmeye karşı üstünlüğünü ve CBK'ların kanunlara aykırı olamayacağını teyit etmek.
3
Milletlerarası antlaşmaların (Temel Haklar) statüsünü değerlendir.
Anayasa Madde 90 uyarınca temel haklara ilişkin antlaşmalar, kanunla çatışırsa kanunun üzerinde yer alır (Antlaşma esas alınır).
İnsan hakları hukukuna verilen özel önemi anlamak.
4
Yanlış olan önermeyi tespit et.
Zaman bakımından uygulama (lex posterior) ilkesinin CBK ile kanun arasındaki çatışmada geçerli olduğu iddiası Anayasa'nın açık hükmüyle çelişmektedir.
Anayasa, CBK'lara karşı kanunlara mutlak bir üstünlük tanımıştır.

Key Concept

Hukuk Kuralları Arasındaki Çatışma ve Normlar Hiyerarşisi

Hints

1
Normlar hiyerarşisinde üst basamaktaki kural, her zaman alt basamaktakine öncelenir.
2
Anayasa'nın 104. maddesi, yürütmenin düzenleyici işlemi olan kararnamelerin yasama organının çıkardığı kanunlar karşısındaki yerini özel olarak belirlemiştir.
3
Kanun ve CBK aynı konuyu düzenliyorsa tarihine bakılmaksızın kanun üstündür; oysa iki kanun çatışsaydı yeni olan uygulanırdı.

Practice More

Olağanüstü hal (OHAL) Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin normlar hiyerarşisindeki yerini ve yargısal denetimini mutlaka inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Hukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

More questions from this topic