Question

Difficulty: HardSözcükte Anlam

Kamu yönetiminde şeffaflık ilkesi; kapalı kapılar ardında yürütülen idari süreçleri, demokratik hesap verebilirlik gereği halkın denetimine açmak olarak tanımlanabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "açmak" sözcüğü, bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?

  1. A
    Bakanlık, taşra teşkilatındaki uzman yardımcısı ihtiyacını karşılamak amacıyla geniş kapsamlı bir giriş sınavı açtı.
  2. B
    Bölge kalkınma planı çerçevesinde inşa edilen yeni otoyol, çevre iller arasındaki ticari ilişkileri canlandıracak bir kapı açtı.
  3. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile kamu kurumlarının sahip olduğu belgeler, yasal istisnalar dışında tüm vatandaşların incelemesine açılmıştır.Answer
  4. D
    Arşiv odasının mühürlü kapısını yetkili müfettişin huzurunda açan görevli, dosyaları tek tek masaya dizmeye başladı.
  5. E
    Kamu bankalarının sunduğu düşük faizli kredi imkanları, konut sahibi olmak isteyen dar gelirli vatandaşların önünü açtı.

Answer

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile ilgili olan seçenek, 'açmak' sözcüğünü kök cümlede olduğu gibi 'erişilebilir ve incelenebilir kılmak' anlamında kullanmıştır.
Kök cümlede 'açmak' sözcüğü, gizli veya kapalı tutulan idari süreçlerin dışarıdan biri (halk) tarafından görülmesini, incelenmesini ve denetlenmesini sağlamak, yani erişilebilir kılmak anlamındadır. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'ndan bahseden seçenekte de belgelerin vatandaşların incelemesine sunulması, aynı şekilde bir erişilebilirlik ve incelenebilirlik durumunu ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Kök cümledeki bağlamı analiz etme
Cümlede 'denetime açmak' ifadesi, gizli olan bir durumun başkaları tarafından incelenebilir hale getirilmesini ifade etmektedir.
Sözcüğün çok anlamlılığı içinde doğru anlamı saptamak için bağlam analizi şarttır.
2
Seçeneklerdeki 'açmak' eylemlerini anlamlandırma
Seçeneklerde 'sınav düzenlemek', 'imkan yaratmak', 'erişilebilir kılmak', 'kapı açmak' ve 'kolaylık sağlamak' anlamları saptanmıştır.
Anlamca özdeş olan kullanımı bulmak için her seçeneğin semantik çerçevesi belirlenmelidir.
3
Kök cümle ile seçenekler arasında eşleştirme yapma
Belgelerin incelemeye sunulması ile idari süreçlerin denetime açılması arasındaki 'incelenebilirlik' ortak paydası saptanmıştır.
Anlamsal özdeşlik, sözcüğün karşıladığı temel kavramın aynılığına dayanır.

Key Concept

Çok Anlamlılık (Polişemi) ve Bağlam İlişkisi

Hints

1
Cümledeki 'denetime açmak' ifadesinin yerine hangi sözcük grubunu getirebileceğinizi düşünün (örneğin: 'incelenebilir hale getirmek').
2
Seçeneklerde 'erişilebilirlik' ve 'şeffaflık' kavramlarıyla örtüşen eylemi arayın.
3
Kök cümlede soyut bir sürecin görünür kılınması söz konusudur; seçeneklerden hangisinde bir bilgi veya belge benzer şekilde görünür kılınmaktadır?

Practice More

Sözcüklerin bağlam içinde kazandığı anlamları pekiştirmek için 'yürütmek', 'bağlamak' ve 'kesmek' gibi çok anlamlı sözcüklerin idari metinlerdeki kullanımlarını inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question