Question

Difficulty: HardDuraklama Dönemi (1579-1699)

Osmanlı Devleti, XVI.XVI. yüzyılda 15331533 İstanbul Antlaşması ile Avusturya üzerinde kurduğu protokol üstünlüğünü, XVII.XVII. yüzyılın başlarında imzalanan 16061606 Zitvatorok Antlaşması ile kaybetmiştir. Antlaşmada yer alan "Avusturya Arşidükü protokol bakımından Osmanlı Padişahı'na eşit sayılacak ve kendisine 'Sezar' (İmparator) unvanıyla hitap edilecektir." maddesi bu değişimin en somut kanıtıdır.

Bu bilgi ve XVII.XVII. yüzyılın siyasi koşulları göz önüne alındığında, Zitvatorok Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Osmanlı Devleti'nin diplomatik ilişkilerde "mütekabiliyet" esasını kabul ederek dış politikada mutlak üstünlüğünden taviz verdiğinin kanıtıdır.Answer
  2. B
    Osmanlı Devleti'nin Batı'nın üstünlüğünü askeri ve teknik alanda ilk kez kabul ederek ıslahatlarda Avrupa'yı örnek almaya başladığının göstergesidir.
  3. C
    Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da ilk kez büyük çaplı toprak kaybettiği antlaşma olması yönüyle Gerileme Dönemi'nin başlangıcı sayılmaktadır.
  4. D
    Devletin bozulan maliyesini ve Tımar sistemini düzeltmek amacıyla Avrupa tarzı modern vergi ve toprak reformlarının hayata geçirildiği diplomatik metindir.
  5. E
    Osmanlı Devleti'nin orduyu modernize etmek amacıyla Avrupa'dan teknik uzmanlar getirmesine ve Nizam-ı Cedid ordusunu kurmasına zemin hazırlayan belgedir.

Answer

Osmanlı Devleti'nin diplomatik ilişkilerde mütekabiliyet (karşılıklılık) esasını kabul ederek dış politikada mutlak üstünlüğünden taviz verdiğinin kanıtıdır.
Zitvatorok Antlaşması ile Osmanlı Padişahı, kendisinden düşük rütbeli gördüğü Avusturya Arşidükü ile hukuken eşit sayılmıştır. Bu durum, Osmanlı'nın XVI.XVI. yüzyıldaki mutlak diplomatik üstünlüğünü kaybettiğini ve uluslararası ilişkilerde 'mütekabiliyet' (karşılıklılık) ilkesine boyun eğdiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
15331533 İstanbul Antlaşması'nın protokol hükmünü hatırla.
Avusturya Arşidükü = Osmanlı Sadrazamı (Osmanlı üstünlüğü).
Başlangıçtaki güç dengesini belirlemek için.
2
16061606 Zitvatorok Antlaşması'ndaki yeni hükmü analiz et.
Avusturya Arşidükü = Osmanlı Padişahı (Eşitlik).
Diplomatik statüdeki değişimi tespit etmek için.
3
Eşitlik kavramının uluslararası hukuktaki karşılığını belirle.
Mütekabiliyet (Karşılıklılık) ilkesi.
Doğru terminolojiyi kullanmak için.
4
Dönemsel ayrım yap (Duraklama vs. Gerileme).
Zitvatorok XVII.XVII. yy (Duraklama) antlaşmasıdır; toprak kaybı veya Batılılaşma içermez.
Çeldiricileri elemek için.

Key Concept

Mütekabiliyet (Diplomatik Karşılıklılık)

Hints

1
15331533 İstanbul Antlaşması'nda Avusturya Arşidükü'nün kime denk sayıldığını hatırla.

Practice More

Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'nde kazançlı çıktığı son büyük antlaşma olan Bucaş Antlaşması'nın sınır değişikliklerini inceleyebilirsin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question