Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinde yer şekilleri, dağların uzanış doğrultusu ve sıcaklık koşullarındaki farklılıklara bağlı olarak çeşitli yağış oluşum tipleri (yamaç, konveksiyonel, cephe) görülmektedir.
Buna göre, aşağıda verilen yöre ve bu yörede etkili olan yağış oluşum türü eşleştirmelerinden hangisinin açıklaması yanlıştır?
- İç Anadolu Bölgesi'nde ilkbahar aylarında görülen yağışlar, deniz üzerinden gelen nemli havanın Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak iç kesimlere inmesiyle oluşan yamaç yağışlarıdır.Answer
- BAkdeniz kıyı kuşağında kış mevsiminde görülen yağışlar, gezici alçak basınçların etkisiyle sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşması sonucu oluşan cephe yağışlarıdır.
- CDoğu Karadeniz kıyılarında yılın büyük bölümünde etkili olan yağışlar, denizel hava kütlelerinin kıyıya paralel uzanan dağ yamaçları boyunca yükselip soğumasıyla oluşan orografik yağışlardır.
- DErzurum-Kars Platosu'nda yaz başlarında etkili olan sağanak yağışlar, karasallığın şiddetiyle hızla ısınan havanın dikey yönde yükselip soğumasıyla oluşan konveksiyonel yağışlardır.
- EMenteşe Yöresi'nde dağların kıyı çizgisine göre paralel uzanması, denizden gelen nemli hava kütlelerinin yamaç boyunca yükselmesini sağlayarak yöredeki orografik yağış miktarını artırır.
Answer
İç Anadolu Bölgesi'nde ilkbahar aylarında denizel etkinin dağları aşmasıyla yamaç yağışları oluştuğunu belirten ifade yanlıştır.
İç Anadolu Bölgesi etrafı yüksek dağlarla çevrili kapalı bir havza görünümündedir. Kuzeydeki ve güneydeki dağ sıraları, denizel nemli havanın iç kesimlere girmesini engeller. Bu nedenle ilkbahar aylarında bölgede görülen (halk arasında Kırkikindi olarak bilinen) yağışlar, denizel havanın dağları aşmasıyla değil; karasal yüzeyin ısınması sonucu havanın dikey yönde hızla yükselip soğumasıyla oluşan konveksiyonel (yükselim) yağışlarıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de Yağış Oluşum Tipleri ve Bölgesel Dağılışı
Hints
1
Türkiye'deki dağların uzanış yönünün denizel etkinin iç kesimlere girmesini nasıl engellediğini ve bu durumun yağış türlerini nasıl etkilediğini düşünün.
2
İç Anadolu Bölgesi'nin etrafı yüksek dağlarla (Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar) çevrili olduğu için Karadeniz veya Akdeniz'in nemli havası buraya ulaşamaz. Bu nedenle bahar aylarındaki yağışlar farklı bir mekanizmayla gerçekleşir.
3
Halk arasında 'kırkikindi' olarak da bilinen İç Anadolu yağışları, ısınan karasal zemin üzerindeki havanın aniden yükselip soğumasıyla oluşan konveksiyonel (yükselim) yağışlarıdır; yamaç yağışı olamazlar.
Practice More
Türkiye'deki dağların kıyıya dik ve paralel uzandığı yerlerde iklimin ne kadar iç kesimlere sokulabildiğini gösteren bir dilsiz harita çalışması yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s