Question

Difficulty: Mediumİki Noktanın Kullanımı

Noktalama kuralları çerçevesinde iki noktadan (:) sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, bir cümle niteliği taşımayıp sadece örneklerden oluşuyorsa ve bu örnekler özel isim değilse küçük harfle başlar.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Laboratuvardaki deneylerde beklenen sonuç elde edildi: Isı arttıkça tepkime hızı da artıyor.
  2. Toplantı tutanağında belirtilen kararlar şunlardır; mesai saatlerinin düzenlenmesi, verimliliğin artırılması ve eğitimlerin başlatılması.Answer
  3. C
    Eleştirmen, yazarın son romanı hakkında şu değerlendirmeyi yapar: 'Bu eser, modern insanın yalnızlığını ustalıkla işliyor.'
  4. D
    Anadolu'nun kuzeyinde pek çok kadim yerleşim merkezi bulunur: Amasya, Kastamonu ve Tokat.
  5. E
    Bu araştırmanın temel bir amacı bulunuyor: sosyal medyanın gençler üzerindeki psikolojik etkisini saptamak.

Answer

Toplantı tutanağı ile başlayan cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra örnekler sıralandığı için noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Toplantı tutanağında belirtilen kararların sıralandığı seçenekte 'şunlardır' kelimesinden sonra noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Oysa Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak ifadelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Dolayısıyla burada bir noktalama hatası mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin yerini ve işlevini belirleyin.
Hatalı cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir sayıp dökme/örnekleme başlatıldığı saptanmıştır.
Bir cümlede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak durumlarda hangi işaretin geleceğine karar vermek için işlev tespiti yapılmalıdır.
2
İki nokta ile noktalı virgülün görevlerini karşılaştırın.
Örnekleme veya açıklama yapılacak yerlerde noktalı virgül değil, iki nokta kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
TDK kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda iki nokta kullanılır; noktalı virgül ise genellikle öğeleri arasında virgül bulunan takımları veya sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Noktalı Virgül ile Farkı

Hints

1
Cümlelerde 'şunlar', 'şu', 'şöyle' gibi işaret sözcüklerinden sonra bir açıklama gelip gelmediğine dikkat edin.
2
Noktalı virgül genellikle cümle içindeki karmaşıklığı gidermek veya takımları ayırmak için kullanılır, açıklama yapmak için değil.
3
Hatalı olan cümlede bir liste başlatılmadan hemen önce noktalı virgül (;) işareti kullanılmıştır; oysa bu görev iki noktaya (:) aittir.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük mü yoksa küçük mü başlayacağı kuralını pekiştirmek için farklı örnekler inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question