Question

Difficulty: Very hard"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Kamu kurumlarındaki resmî yazışmalar ve raporlama süreçleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Bakanlığın yayımladığı son yönetmelikteki hükümler, kamu personelinin özlük haklarında yapılacak iyileştirmeleri de kapsamaktadır.
  2. B
    Siz de kabul edersiniz ki idari süreçlerdeki her türlü aksama, vatandaşın kuruma olan güvenini zedeleyebileceği gibi iş yükünü de artıracaktır.
  3. C
    Söz konusu proje bütçesi o kadar kısıtlı ki hedeflenen yatırımların bu yıl içinde tamamlanabilmesi pek de mümkün görünmüyor.
  4. Teftiş raporunun dördüncü maddesinde ki düzenlemeler, personelin terfi süreçlerinde karşılaşılan aksaklıkların giderilmesini de amaçlamaktadır.Answer
  5. E
    Hâlbuki stratejik planlama sürecine tüm birimlerin katılımı sağlansaydı, uygulamada karşılaşılan bu direncin aşılması çok daha kolay olurdu.

Answer

Raporun dördüncü maddesinde ki düzenlemeler..." şeklinde başlayan seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır; buradaki "-ki" eki sıfat yapan ek olduğu için bitişik yazılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'maddesinde ki' ifadesi hatalıdır. Buradaki '-ki', 'düzenlemeler' ismini işaret eden ve sıfat görevi üstlenen bir ektir. Türkçede sıfat yapan '-ki' ve ilgi zamiri olan '-ki' her zaman bitişik yazılır. Doğru form 'maddesindeki' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'ki'nin görevini analiz et.
'Maddesinde ki düzenlemeler' tamlamasında 'ki', 'düzenlemeler' ismini niteleyerek hangi düzenleme olduğunu belirtmektedir.
'Ki'nin bağlaç mı yoksa ek mi olduğunu anlamak, yazım kuralını belirlemek için ilk adımdır.
2
'-ler' takısı testini uygula.
'Maddesindekiler' kelimesi anlamlı bir yapı oluşturmaktadır.
Kelimeye '-ler' eki getirildiğinde anlam bozulmuyorsa o 'ki' ektir ve bitişik yazılmalıdır.
3
Bağlaç olan 'de'leri kontrol et.
Cümle sonundaki 'giderilmesini de' ifadesindeki 'de' bağlaçtır ve ayrı yazımı doğrudur.
Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması 'de'nin bağlaç olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Sıfat yapan '-ki' eki ile bağlaç olan 'ki'nin ayırt edilmesi; bulunma hal eki olan '-de' ile bağlaç olan 'de'nin yazımı.

Hints

1
'Ki'nin ek mi bağlaç mı olduğunu anlamak için kelimeye '-ler' eki getirmeyi deneyin; 'maddesindekiler' diyebiliyor muyuz?
2
Cümledeki 'ki' eğer bir ismi niteliyorsa (Hangi düzenlemeler? Maddesindeki düzenlemeler) o bir ektir ve asla ayrı yazılamaz.
3
Unutmayın; 'Belki, Çünkü, Halbuki, Mademki, Meğerki, Oysaki, Sanki, İllaki' kelimeleri dışındaki bağlaç olan 'ki'ler ayrı, diğer tüm 'ki'ler bitişik yazılır.

Practice More

Bağlaç olan 'de' ile 'da'nın hiçbir zaman 'te' veya 'ta' şeklinde yazılamayacağını hatırlatan örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

'Ki'den hemen sonra '-ler' eki getirdiğinizde kelime anlamlı oluyorsa bitişik, anlamsız oluyorsa (bağlaçsa) ayrı yazılır. Örn: 'maddesindekiler' (anlamlı-bitişik), 'kısıtlı kiler' (anlamsız-ayrı).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question