Question

Difficulty: HardParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'nin mutlak konumu (364236^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri) ve buna bağlı olarak ortaya çıkan "enlem etkisi" göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi bu durumun bir sonucu olarak gösterilemez?

  1. A
    Güneyden kuzeye doğru gidildikçe çizgisel dönüş hızının azalmasına bağlı olarak grup ve tan (alacakaranlık) sürelerinin uzaması
  2. B
    Akdeniz kıyılarında deniz suyu tuzluluk oranının, Karadeniz kıyılarına göre belirgin şekilde daha yüksek olması
  3. C
    Dağların güney yamaçlarının bakı etkisi nedeniyle yıl boyunca kuzey yamaçlara göre daha fazla güneş enerjisi alması
  4. Kış mevsiminde Karadeniz kıyı kuşağındaki bazı şehirlerin, İç Anadolu'daki şehirlere göre daha yüksek sıcaklık değerlerine sahip olmasıAnswer
  5. E
    Toros Dağları'nda kalıcı kar alt sınırının, Kuzey Anadolu Dağları'na göre daha yüksek seviyelerden başlaması

Answer

Kış mevsiminde Karadeniz kıyı kuşağındaki şehirlerin İç Anadolu'daki şehirlere göre daha sıcak olması, enlem etkisiyle açıklanamayan bir özel konum sonucudur.
Kış mevsiminde Karadeniz kıyılarının İç Anadolu'dan daha sıcak olması, enlem etkisine (kuzeye gidildikçe soğuma beklentisine) aykırıdır. Bu durum Karadeniz'in deniz etkisi (denizellik) ve İç Anadolu'nun yüksek ve karasal olması ile açıklanır, yani bir özel konum sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak konum ve enlem etkisinin temel prensibini hatırla.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için güneyden kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının düşme açısı daralır ve sıcaklıklar (genel olarak) azalır.
Enlem etkisinin işleyişini belirlemek için.
2
Seçeneklerdeki durumların 'güneyden kuzeye düzenli değişim' kuralına uyup uymadığını analiz et.
Çizgisel hız, tuzluluk, bakı ve kalıcı kar sınırı Türkiye'nin enlem değerlerine bağlı olarak güney-kuzey yönünde sistematik bir değişim gösterir.
Mutlak konum sonuçlarını ayıklamak için.
3
Anomal (kural dışı) durumu tespit et.
Kışın Samsun veya Rize'nin (kuzeyde), Ankara veya Konya'dan (güneyde) daha sıcak olması enlem kuralına terstir.
Özel konum faktörlerinin (denizellik, yükselti) etkisini belirlemek için.

Key Concept

Enlem-Sıcaklık İlişkisi ve Özel Konum Anomalileri
Rate this question