Question

Difficulty: MediumSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir vergi mahkemesinde görülmekte olan bir davada, mahkeme heyeti uyuşmazlığın çözümünde esas alınacak kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varmıştır. 1982 Anayasası'na göre, mahkemenin bu hükmü 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) kapsamında Anayasa Mahkemesine taşıyabilmesi için gerçekleşmesi gereken temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen hükmün, o davada uygulanacak bir kural olmasıAnswer
  2. B
    Aykırılık iddiasının kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 gün içinde yapılmış olması
  3. C
    İtiraz konusu kuralın bir 'Yönetmelik' hükmü olması
  4. D
    Mahkemenin bir 'Yüksek Mahkeme' (Yargıtay veya Danıştay) sıfatına sahip olması
  5. E
    Başvurunun sadece Cumhurbaşkanı veya Meclis'teki en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu tarafından yapılması

Answer

Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen hükmün, o davada uygulanacak bir kural olması
Somut norm denetimi (itiraz yolu) için Anayasa'nın 152. maddesine göre üç temel şart vardır: Bakılmakta olan bir davanın olması, mahkemenin bu davaya bakmaya yetkili olması ve itiraz edilen normun o davada 'uygulanacak kural' olmasıdır. Bu nedenle hükmün davada uygulanacak kural olması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Dava sürecini kontrol et
Görülmekte olan (derdest) bir davanın varlığı tespit edilir.
Somut norm denetimi ancak 'bakılmakta olan bir dava' sırasında gerçekleşebilir.
2
Normun niteliğini belirle
İtiraz edilen hükmün o davada 'uygulanacak kural' olup olmadığına bakılır.
Mahkeme, sadece davanın sonucunu doğrudan etkileyecek olan Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmü için Anayasa Mahkemesine gidebilir.
3
Yetki ve usulü değerlendir
Mahkeme ya kendi kanısı ile ya da tarafların ciddiye aldığı iddiası ile dosyayı Anayasa Mahkemesine gönderir.
Anayasa'nın 152. maddesi bu süreci yetkili mahkemelere tanımıştır.

Key Concept

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) Şartları

Hints

1
Somut norm denetiminde 'somut' kelimesi eldeki gerçek bir uyuşmazlığa (davaya) işaret eder.
2
Bir hakimin Anayasa Mahkemesine gidebilmesi için, inceleyeceği kanun maddesinin davayı çözmek için gerekli olması gerekir.
3
Eğer bir kanun hükmü o davada hiç kullanılmayacaksa, mahkeme o hükmün Anayasa'ya aykırılığını denetletemez. Yani hükmün 'uygulanacak kural' olması şarttır.

Practice More

Anayasa Mahkemesinin somut norm denetimi başvurusu sonucunda verdiği 'esastan ret' kararından sonra aynı hükmün 10 yıl boyunca itiraz yoluyla tekrar getirilemeyeceği kuralını inceleyin.
Estimated Time:50s
Rate this question