Türkiye’de ’lu yıllarda ivme kazanan Devletçilik ilkesi; tarihli Teşvik-i Sanayi Kanunu’ndan beklenen verimin alınamaması, halkın elinde yeterli sermaye birikiminin bulunmaması ve Dünya Ekonomik Buhranı’nın yarattığı küresel daralma neticesinde bir zorunluluk olarak uygulanmaya başlanmıştır. Ancak bu uygulama, mülkiyet anlayışı ve piyasaya yaklaşımı bakımından çağdaşındaki totaliter rejimlerin (sosyalizm, faşizm) iktisat politikalarından keskin bir biçimde ayrılmaktadır.
Buna göre, Atatürk dönemi devletçilik modelinin "doktriner olmayan" ve "tamamlayıcı" niteliğini en iyi ifade eden durum aşağıdakilerden hangisidir?
- Özel teşebbüsü iktisadi hayatın dışına itmek yerine, devletin sadece ferdin gücünün yetmediği büyük ve stratejik yatırımlarda rehberlik ve işletmecilik yapmasıAnswer
- BÜretim araçlarının mülkiyetini tamamen kamuya devrederek sınıf esasına dayalı bir toplumsal yapının oluşmasını devlet eliyle engellemesi
- CEkonomik kalkınmanın finansmanını sadece yabancı sermaye ve dış borçlanma yoluyla sağlayarak yerli burjuvazinin oluşumuna karşı çıkması
- DDevletin serbest piyasa koşullarına müdahalesini tamamen sonlandırarak iktisadi hayatı sadece gümrük vergileriyle denetlemesi
- ESosyal devlet anlayışı gereği sadece temel tüketim maddelerinin fiyatlarını belirleyerek ağır sanayi yatırımlarını tamamen belirsizliğe bırakması
Answer
Türk devletçilik modeli, özel teşebbüsü dışlamayan, aksine onun yetersiz kaldığı alanlarda devletin devreye girdiği tamamlayıcı ve pragmatik bir yapıya sahiptir.
Türk devletçilik modeli, dönemin diğer otoriter rejimlerinden farklı olarak ideolojik bir amaçla değil, pragmatik (faydacı) bir zorunlulukla doğmuştur. Devlet, özel sektörün sermaye yetersizliği nedeniyle giremediği alanlarda (Sümerbank, Etibank vb. aracılığıyla) bizzat yatırım yapmış, ancak özel teşebbüsü yasaklamamış, aksine onu destekleyen bir 'karma ekonomi' yapısını benimsemiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Pragmatik ve Tamamlayıcı Devletçilik
Hints
1
Türkiye'de devletçiliğin neden 'Karma Ekonomi' olarak adlandırıldığını düşünün.
2
Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun neden başarısız olduğunu ve devletin hangi boşluğu doldurduğunu hatırlayın.
3
Türk devletçiliğinin özel mülkiyete bakışını, Sovyet Rusya'daki kolektifleştirme politikalarıyla kıyaslayın; farkı göreceksiniz.
Practice More
Devletçilik ilkesinin Halkçılık ilkesiyle olan 'sosyal devlet' ilişkisini incelemek, bu ilkenin toplumsal sonuçlarını daha iyi kavramanıza yardımcı olur.
Alternative Method
Sümerbank ve Etibank gibi kurumların aynı zamanda neden birer banka (kredi kuruluşu) olduğunu analiz etmek, devletin özel sektöre finansal destek sağlama (rehberlik) rolünü anlamanızı sağlar.
Estimated Time:3m 0s