Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşme dokuları; yer şekilleri, su kaynakları ve ekonomik faaliyetlerin türüne göre farklılık gösterir. Yer şekillerinin sade, su kaynaklarının yeterli olduğu bazı tarım alanlarında, konutlar toplu yerleşme özelliği göstermek yerine, aralarında bahçe ve tarlaların bulunduğu daha seyrek bir yapıda, yani 'gevşek dokulu' olarak kurulmuştur.

Buna göre, söz konusu yerleşmelerde dokunun gevşek olmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tarım arazilerinin konutların hemen çevresinde yer alması ve bahçe tarımı faaliyetleriAnswer
  2. B
    Arazinin çok engebeli olması sebebiyle yerleşime uygun düzlüklerin parçalı bir yapı sunması
  3. C
    Yerleşmenin bir vadi tabanı veya kıyı şeridi boyunca çizgisel olarak uzanması
  4. D
    Hayvancılık odaklı geçici yerleşmelerin yaygın bir dağılım göstermesi
  5. E
    Bölgedeki göç hareketleri sonucunda mevcut konutların zamanla birbirinden uzaklaşması

Answer

Yerleşme dokusunun gevşek olmasının temel sebebi, tarım arazilerinin konutların çevresinde yer alması ve bahçe tarımı faaliyetleridir.
Türkiye'de özellikle Marmara (Bursa Ovası gibi) ve Ege'nin sulanabilen ovalarında, yer şekilleri düz ve su bol olmasına rağmen toplu yerleşme görülmeyebilir. Bunun temel nedeni, konutların yoğun bahçe tarımı yapılan arazilerin hemen yanına veya içine inşa edilmesidir. Bu durum evlerin arasına bahçelerin girmesine ve dolayısıyla 'gevşek' bir dokunun oluşmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Yerleşme dokusuna etki eden faktörlerin analiz edilmesi
Doku üzerinde yer şekilleri ve su kaynaklarının yanı sıra ekonomik faaliyetlerin de etkili olduğu belirlendi.
Soruda verilen 'su sorunu yok' ve 'yer şekilleri düz' bilgisi, dokunun toplu olması beklentisini yaratır ancak 'gevşek' olduğu belirtilmiştir.
2
Gevşek doku kavramının tanımlanması
Gevşek doku, konutların ne dağınık ne de tamamen toplu olduğu, aralarında bahçelerin bulunduğu bir yapıdır.
Marmara ve Ege bölgelerindeki sulanabilen verimli ovalarda konutlar, tarımsal verimlilik ve ulaşım kolaylığı için bahçelerin içine kurulur.
3
Seçeneklerin ekonomik faaliyetler ve arazi kullanımı açısından değerlendirilmesi
Bahçe tarımının (yoğun tarım) konut ile araziyi bütünleştirdiği ve bu yüzden evlerin arasına tarımsal boşlukların girdiği tespit edildi.
Toplu yerleşmelerde tarlalar köyün dışındayken, gevşek dokuda tarlalar/bahçeler evlerin arasındadır.

Key Concept

Yerleşme Dokuları (Gevşek Dokulu Yerleşme)

Hints

1
Gevşek doku, toplu ve dağınık yerleşme arasında bir geçiş tipi gibidir.
2
Soruda yer şekillerinin sade (düz) olduğu vurgulanmıştır, bu yüzden engebeli arazi seçeneklerini elemelisiniz.
3
Gevşek dokulu yerleşmelerde evlerin arasında genellikle meyve bahçeleri veya küçük sebze tarlaları bulunur.

Practice More

Toplu yerleşmelerde su kaynaklarının konumu ile tarım arazilerinin köy merkezine uzaklığı arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question