Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Akarsuların yatak eğiminin aniden değiştiği ve suların yüksekten döküldüğü alanlarda, suyun düştüğü yerdeki zemini aşındırmasıyla oluşan çukurluklara "dev kazanı" adı verilir. Türkiye'nin genel fiziki özellikleri ve topoğrafya şartları dikkate alındığında, aşağıdaki alanların hangisinde bu yer şekline rastlanma olasılığı diğerlerine göre daha azdır?

  1. A
    Antalya Bölümü
  2. Ergene BölümüAnswer
  3. C
    Doğu Karadeniz Bölümü
  4. D
    Yukarı Kızılırmak Bölümü
  5. E
    Hakkari Bölümü

Answer

Ergene Bölümü'nün yer şekillerinin sade ve eğiminin az olması nedeniyle dev kazanı oluşumuna rastlanma olasılığı en düşüktür.
Doğru yanıt olan Ergene Bölümü, Marmara Bölgesi'nde yer alan ve ortalama yükseltisi 200200-300300 metre civarında olan oldukça düz bir ovadır. Bu bölgedeki akarsuların yatak eğimleri çok az olduğu için suyun yüksekten dökülmesiyle oluşan şelaleler ve buna bağlı olarak gelişen dev kazanları bu topoğrafyada görülmez.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Tanımı Yapma
Dev kazanı, akarsu aşındırması sonucunda şelalelerin altında oluşan çukurluktur.
Sorunun çözümü için gerekli olan coğrafi terimin hangi şartlarda oluştuğunu anlamak gerekir.
2
Gerekli Şartları Belirleme
Dev kazanı oluşumu için yüksek yatak eğimi, ani kot farkı (şelale) ve güçlü aşındırma gereklidir.
Yer şeklinin hangi topoğrafik özelliklere sahip alanlarda bulunabileceğini tespit etmek için kriterler belirlenir.
3
Bölgeleri Karşılaştırma
Antalya, Doğu Karadeniz, Yukarı Kızılırmak ve Hakkari dağlık/engebelidir; Ergene ise düz ve alçaktır.
Seçeneklerde verilen alanların fiziki haritadaki özellikleri incelenerek eğim şartları kıyaslanır.

Key Concept

Akarsu Aşınım Şekilleri ve Topoğrafya İlişkisi

Hints

1
Dev kazanı oluşumu için suyun yüksekten dökülmesi (şelale) şarttır.
2
Eğimin ve yükseltinin çok az olduğu, yer şekillerinin sade olduğu bir bölgeyi aramalısınız.
3
Marmara Bölgesi'ndeki Ergene Havzası'nın fiziki özelliklerini hatırlayın; burası birikim alanıdır.

Practice More

Akarsu biriktirme şekillerinden olan 'delta ovaları' ve 'birikinti yelpazeleri'nin Türkiye'deki dağılımını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question