Question

Difficulty: Mediumİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türk idari teşkilat yapısında idarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca, merkezden yönetim kuruluşları ile yerinden yönetim kuruluşları arasındaki koordinasyon ve denetim belirli hukuki araçlarla sağlanır. Bu doğrultuda, denetimi yapan ve denetlenen makamların farklı kamu tüzel kişiliklerine sahip olması durumunda karşımıza çıkan denetim türü idari vesayettir.

Buna göre, aşağıda verilen makamlar arasındaki denetim yetkilerinden hangisi bir "idari vesayet" örneğidir?

  1. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı — Büyükşehir Belediye BaşkanıAnswer
  2. B
    Milli Savunma Bakanı — Genelkurmay Başkanı
  3. C
    Vali — İl Sağlık Müdürü
  4. D
    Kaymakam — İlçe Tarım ve Orman Müdürü
  5. E
    Adalet Bakanı — Bakan Yardımcısı

Answer

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ile Büyükşehir Belediye Başkanı arasındaki ilişki idari vesayettir.
Doğru cevap olan seçenekteki makamlar farklı kamu tüzel kişiliklerini temsil etmektedir. Bakanlıklar merkezi idarenin (devletin) bir parçasıdır; belediyeler ise anayasal olarak idari ve mali özerkliğe sahip, devletten ayrı birer kamu tüzel kişisidir. İdare hukukunda merkezden yönetim kuruluşlarının (devletin), yerinden yönetim kuruluşları (belediye, köy, il özel idaresi vb.) üzerindeki denetim yetkisine 'idari vesayet' denir.

Step-by-Step Solution

1
Makamların temsil ettiği kamu tüzel kişiliklerini belirle.
Bakanlıklar 'Devlet Tüzel Kişiliği'ni, belediyeler ise kendilerine ait 'Belediye Kamu Tüzel Kişiliği'ni temsil eder.
İdari vesayet ve hiyerarşi ayrımı tüzel kişilik farkına dayanır.
2
Denetleyen ve denetlenen arasındaki tüzel kişilik ilişkisini analiz et.
Bakan (Merkez) ve Belediye Başkanı (Yerinden Yönetim) farklı tüzel kişiliklerdedir.
Anayasa'nın 127. maddesine göre merkez, yerel yönetimler üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir.
3
Seçeneklerdeki diğer makamların statüsünü karşılaştır.
Diğer tüm seçeneklerdeki makamlar tek bir çatı (Devlet) altındadır.
Aynı tüzel kişilik içindeki tüm denetim yetkileri hiyerarşidir.

Key Concept

İdari Vesayet vs. Hiyerarşi Ayrımı

Hints

1
Denetim yapan ve edilen makamların 'tek bir patrona' (devlete) mı bağlı yoksa 'ayrı patronlara' mı sahip olduğuna bakın.
2
Merkezi idarenin (Bakanlıklar, Valilik, Kaymakamlık) bir mahalli idareyi (Belediye, Köy) denetlemesi her zaman vesayettir.
3
Seçeneklerdeki makamlardan hangisi belediye, köy veya üniversite gibi merkezden bağımsız bir kurumun parçasıdır?

Practice More

İdari vesayet yetkisinin kanunla verilmesi zorunluluğunu ve hiyerarşiden farklı olarak 'ikame yetkisi' içermediğini araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Tüzel kişilik testi yapın: Eğer her iki makamın da maaşı aynı genel bütçeden (devletten) ödeniyorsa ilişki hiyerarşidir; biri genel bütçeden diğeri kendi bütçesinden (belediye bütçesi gibi) ödeniyorsa vesayettir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question