Türkiye'deki platolar; oluşum süreçleri bakımından aşınım, lav, karstik ve tabaka düzlüğü (yatay duruşlu) olarak sınıflandırılır. Bu sınıflardan "tabaka düzlüğü" grubuna giren platoların temel özelliği, sertleşmiş tortul tabakaların epirojenik yükselme ile akarsular tarafından parçalanmasıdır. Ancak bir platonun bu genel yapıya sahip olmasına rağmen, litolojik (kayaç) yapısının etkisiyle farklı bir oluşum sürecinin izlerini taşıması coğrafi bir çeşitliliktir.
Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi "tabaka düzlüğü" karakterindeki bir platonun, bulunduğu bölgenin kayaç yapısı nedeniyle gösterdiği farklılaşmış bir özelliğidir?
- Obruk Platosu'nda tabaka düzlüğü yapısına rağmen yoğun karstlaşma sonucunda derin yeraltı boşluklarının ve obrukların oluşmasıAnswer
- BTaşeli Platosu'nda yatay duruşlu tabakaların varlığına bağlı olarak geniş tarım düzlüklerinin ve verimli toprakların bulunması
- CErzurum-Kars Platosu'nda akarsuların aşındırmasıyla oluşan peneplen yüzeylerin sanayi tesislerine ev sahipliği yapması
- DÇatalca-Kocaeli Platosu'nda lav örtülerinin varlığına bağlı olarak toprağın mineral yönünden zenginleşmesi ve verimin artması
- EHaymana Platosu'nda karstik aşınım sonucu oluşan derin kanyon vadilerin bölgedeki yerleşme dokusunu sınırlandırması
Answer
Obruk Platosu'nda tabaka düzlüğü yapısına rağmen yoğun karstlaşma sonucunda derin yeraltı boşluklarının ve obrukların oluşması
Obruk Platosu, jeolojik yapısı itibarıyla 'tabaka düzlüğü' (yatay duruşlu) platoları arasında yer alsa da, bünyesinde barındırdığı kireç taşı (kalker) tabakaları nedeniyle yoğun bir karstlaşma sürecine maruz kalmıştır. Bu durum, platonun hem yapısal (yatay tabakalı) hem de litolojik (karstik) özelliklerin birleşiminden oluşan özgün ve farklılaşmış bir karakter kazanmasını sağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Platoların Oluşum Kökenleri ve Litolojik Yapı İlişkisi
Hints
1
Türkiye'nin platolarını oluşumlarına göre gruplandırırken İç Anadolu'daki platoların çoğunun 'yatay duruşlu' olduğunu hatırlayın.
2
Bir platonun ismi, o platonun üzerinde bulunan ve genellikle kireç taşlarının çözünmesiyle oluşan derin dikey boşlukları işaret ediyorsa, bu bir litolojik etkidir.
Practice More
Karstik platolar ile karstik şekiller barındıran tabaka düzlüğü platoları arasındaki farkı pekiştirmek için Obruk ve Taşeli platolarını karşılaştıran sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s