Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin sahip olduğu mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum özellikleri, ülkenin ikliminden bitki örtüsüne, tarımından yerleşmesine kadar pek çok alanı etkilemektedir.

Buna göre;
I. Çoruh Nehri Vadisi'nde kış ılıklığına bağlı olarak turunçgil tarımının yapılabilmesi
II. Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların denize dönük yamaçlarının iç yamaçlara göre daha fazla yağış alması
III. Toros Dağları'nda yerleşme üst sınırının, güneye bakan yamaçlarda kuzeye bakan yamaçlardan daha yüksek olması
IV. Akdeniz'den Karadeniz'e doğru gidildikçe deniz suyunun tuzluluk oranının azalması

yukarıda verilen durumlardan hangileri Türkiye'nin göreceli (özel) konumunun sonuçları arasında yer alır?

  1. I ve IIAnswer
  2. B
    I ve III
  3. C
    II ve IV
  4. D
    III ve IV
  5. E
    I, II ve III

Answer

Yalnızca yer şekilleri, yükselti ve denizellik ile açıklanan I ve II numaralı durumları içeren seçenek doğrudur.
I. öncüldeki mikroklima alanı (Çoruh Vadisi'nde fön rüzgarları) ve II. öncüldeki orografik yağış (dağların kıyıya paralel uzanması) doğrudan Türkiye'nin yükseltisi ve yer şekilleriyle ilgilidir. Bu özellikler enlem ve boylam dereceleriyle açıklanamadığı için göreceli (özel) konumun sonuçlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
I. öncülün nedenini analiz et
Çoruh Vadisi'nde turunçgil yetişmesi, yerel dağlık topografyanın fön rüzgarlarına yol açmasıyla oluşan bir mikroklimalı alandır.
Yükselti ve yer şekilleri göreceli (özel) konum özellikleridir.
2
II. öncülün nedenini analiz et
Dağların denize dönük yamaçlarının çok yağış alması, denizellik etkisi ve dağların kıyı çizgisine paralel uzanışıyla ilgilidir.
Denizellik ve dağların uzanış yönü göreceli (özel) konum özellikleridir.
3
III. öncülün nedenini analiz et
Güneye bakan yamaçların daha sıcak olması (bakı etkisi), Türkiye'nin Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde bulunmasından kaynaklanır.
Ekvator'a veya dönencelere göre konum, mutlak (matematik) konum özelliğidir.
4
IV. öncülün nedenini analiz et
Karadeniz'e doğru tuzluluğun azalması, güneyden kuzeye gidildikçe enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının geliş açısının küçülmesi ve buharlaşmanın azalmasıdır.
Enlem etkisi doğrudan mutlak (matematik) konum özelliğidir.

Key Concept

Türkiye'nin göreceli ve mutlak konumu ile bunların sonuçlarının ayırt edilmesi

Hints

1
Göreceli (özel) konum; kıtalara, denizlere, yer şekillerine ve yükseltiye bağlı olarak ortaya çıkan özelliklerdir.
2
Mutlak (matematik) konum ise Ekvator'a (enlem) ve Başlangıç Meridyeni'ne (boylam) göre olan konumdur. Enleme bağlı düzenli değişen her şey mutlak konumdur.
3
Bir dağın 'denize' bakan yamacının fazla yağış alması ile 'güneye' bakan yamacının daha sıcak olması farklı kavramlardır. Birincisi yer şekilleri (göreceli), ikincisi ise dönencelere uzaklık yani bakıdır (mutlak).

Practice More

Aynı enlem üzerinde yer alan iki kentin sıcaklıklarının veya tarım ürünlerinin farklı olmasını inceleyen durum sorularını çözerek ayrımı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Öncülleri okurken her birinin yanına 'Enlem mi?', 'Boylam mı?' yoksa 'Yükselti/Yer Şekli/Denizellik mi?' diye not alın. İlk ikisi matematik, üçüncüsü özel konumu verecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question