Examkin

Question

Difficulty: MediumSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir asliye hukuk mahkemesinde görülmekte olan bir tazminat davasında, davanın tarafları herhangi bir aykırılık iddiasında bulunmamış olsa da mahkeme hakimi, davada uygulanacak olan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına (vicdani kanaatine) varmıştır.

19821982 Anayasası'nın "Anayasa'ya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi" (somut norm denetimi / itiraz yolu) ile ilgili hükümleri dikkate alındığında, bu durumdaki mahkemenin yetkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Mahkeme, tarafların bu yönde bir talebi veya itirazı olmadığı sürece Anayasa Mahkemesine başvuramaz.
  2. B
    Mahkeme, tarafların rızasını alarak davayı durdurabilir ve aykırılığı üst mahkemeye (Yargıtay) bildirir.
  3. Mahkeme, tarafların bir istemi olmasa dahi, uygulanacak hükmü Anayasa'ya aykırı bulursa re'sen (kendiliğinden) Anayasa Mahkemesine başvurabilir.Answer
  4. D
    Mahkeme, aykırılık iddiasını sadece gerekçeli kararında belirtebilir; ancak davayı sonuçlandırmadan önce Anayasa Mahkemesine başvuramaz.
  5. E
    Mahkeme, taraflara aykırılık iddiasını ileri sürmeleri için on beş günlük kesin bir süre vererek davayı erteler.

Answer

Mahkeme, tarafların bir istemi olmasa dahi, uygulanacak hükmü Anayasa'ya aykırı bulursa re'sen (kendiliğinden) Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
Somut norm denetimi (itiraz yolu) iki şekilde başlayabilir: Ya mahkeme hakimi uygulanacak hükmü kendiliğinden (re'sen) Anayasa'ya aykırı bulur ya da taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasını 'ciddi' bulur. Senaryoda hakimin bu kanıya kendisinin vardığı belirtildiğinden, tarafların bir talebi olmasa dahi doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurma yetkisi bulunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Davanın mevcut durumunu analiz et.
Görülmekte olan (derdest) bir dava bulunmaktadır.
Somut norm denetimi için temel şart, bakılmakta olan bir davanın varlığıdır.
2
Başvuru yöntemini belirle.
Mahkeme hakimi uygulanacak hükmü bizzat Anayasa'ya aykırı bulmuştur (Re'sen kanı).
Anayasa'nın 152152. maddesi mahkemelere hem tarafların iddiasını ciddi bulma hem de kendiliğinden (re'sen) başvurma yetkisi verir.
3
Sonucu değerlendir.
Mahkeme dosyayı Anayasa Mahkemesine gönderir ve davayı geri bırakır.
Anayasa Mahkemesinin vereceği karara kadar (en fazla 55 ay) davanın durdurulması usul gereğidir.

Key Concept

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) Re'sen Başvuru Yetkisi

Hints

1
İtiraz yolu için mahkemede görülmekte olan bir dava ve bu davada uygulanacak bir norm gereklidir.
2
Mahkeme, bir taraf iddiası olmasa bile kendi vicdani kanaatiyle süreci başlatabilir mi?
3
Anayasa'nın 152152. maddesinde 'Bir davaya bakmakta olan mahkeme... o hükmü Anayasa'ya aykırı görürse...' ifadesi, hakimin kendiliğinden hareket edebileceğini gösterir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi itirazı esastan reddederse, aynı hükmün itiraz yoluyla tekrar gelmesi için kaç yıl geçmesi gerektiğini hatırlayınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

More questions from this topic