Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'de etkili olan yerel rüzgarların esme yönleri ve sıcaklık üzerindeki etkileri, ülkemizin enlem dereceleri ve çevresindeki basınç merkezleriyle doğrudan ilişkilidir. Bu rüzgarların yönlerini ve etkilerini hatırlamak için genellikle "KAYIP SAKAL" şifrelemesi kullanılır.

Buna göre, Türkiye'deki yerel rüzgarların özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Samyeli (Keşişleme), güneydoğu yönünden eserek özellikle Güneydoğu Anadolu'da buharlaşmayı ve tarımda ürün kaybını artıran kuru bir rüzgardır.
  2. Lodos rüzgarı, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması (matematik konum) nedeniyle güneybatıdan eserek etkili olduğu yerlerde sıcaklığı azaltan serinletici bir rüzgardır.Answer
  3. C
    Fön rüzgarları, bir dağ yamacı boyunca alçalan hava kütlesinin sürtünme etkisiyle her 100100 metrede sıcaklığının 1∘C1^{\circ}C artması sonucu oluşan sıcak ve kuru rüzgarlardır.
  4. D
    Karayel, kuzeybatı yönünden esen, kış aylarında sıcaklığı hızla düşürerek yoğun kar yağışlarına neden olabilen soğuk bir rüzgardır.
  5. E
    Yıldız rüzgarı, Türkiye'ye tam kuzey yönünden sokulan ve geçtiği bölgelerde hava sıcaklığını düşüren bir yerel rüzgardır.

Answer

Lodos rüzgarı, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması nedeniyle güneybatıdan gelerek sıcaklığı artıran bir rüzgardır; bu nedenle sıcaklığı azalttığı ifadesi yanlıştır.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için enlem etkisiyle güneyden gelen rüzgarlar sıcaklığı her zaman artırır. Lodos rüzgarı da güneybatı yönünden geldiği için etkili olduğu yerlerde sıcaklığı artıran, kışın ise karları eriten ılık bir rüzgardır. Bu nedenle seçenekteki 'sıcaklığı azaltan' ifadesi bilimsel olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
"KAYIP SAKAL" şifrelemesi kullanılarak rüzgarların yönlerini belirlemek.
Karayel (KB), Yıldız (K), Poyraz (KD) / Samyeli (GD), Kıble (G), Lodos (GB).
Rüzgarların hangi yönden geldiğini doğru tespit etmek analiz için temel adımdır.
2
Türkiye'nin matematik konumunun (Kuzey Yarım Küre) rüzgarlar üzerindeki etkisini uygulamak.
Kuzeyden gelen rüzgarlar (Kutup kökenli) sıcaklığı düşürür, güneyden gelen rüzgarlar (Ekvator kökenli) sıcaklığı artırır.
Enlem etkisi, rüzgarın termal karakterini belirleyen ana faktördür.
3
Lodos rüzgarının yönünü ve sıcaklık etkisini kontrol etmek.
Lodos güneybatıdan (güney yönlü) eser ve bu nedenle sıcaklığı artırması gerekir.
Seçeneklerde verilen "sıcaklığı azaltan" ifadesinin yanlış olduğunu kanıtlamak.

Key Concept

Türkiye'de Yerel Rüzgarlar ve Sıcaklık İlişkisi

Hints

1
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki konumunu hatırlayın; kuzey ve güneyden gelen rüzgarların sıcaklığa etkisini düşünün.
2
"KAYIP SAKAL" şifrelemesindeki yönleri bir rüzgar gülü üzerinde hayal edin. Hangi rüzgarın güneyden (sıcak) geldiğini belirleyin.
3
Lodos rüzgarı güneybatıdan gelir. Ekvator yönünden gelen bir rüzgarın sıcaklığı azaltması mümkün müdür?

Practice More

Meltem rüzgarları ile devirli rüzgarlar (Muson) arasındaki farkları inceleyerek yerel rüzgar bilginizi derinleştirebilirsiniz.

Alternative Method

Rüzgarların isimlerini bir saat yönünde (Kuzeybatıdan başlayarak) 'Karayel, Yıldız, Poyraz, Samyeli, Kıble, Lodos' şeklinde sıralayarak yönlerini bulabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Rüzgarlar

More questions from this topic