Question

Difficulty: EasyTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin jeolojik gelişimi sürecinde, levha hareketlerinin yarattığı yan basınçlar sonucunda esnek tortul tabakaların bükülüp yükselmesiyle 'kıvrımlı dağlar' oluşmuştur. Buna göre, aşağıda verilen dağlardan hangisi bu oluşum mekanizmasına (kıvrılma) örnek gösterilebilir?

  1. A
    Kaz Dağları
  2. B
    Madra Dağları
  3. Kaçkar DağlarıAnswer
  4. D
    Bozdağlar
  5. E
    Yunt Dağları

Answer

Kaçkar Dağları, esnek tabakaların yan basınçlarla kıvrılarak yükselmesi sonucu oluşan kıvrımlı dağlara örnektir.
Kaçkar Dağları, Kuzey Anadolu Dağları sistemi içinde yer alan ve Alp-Himalaya orojenezi sırasında esnek tortul tabakaların yan basınçlara uğrayarak kıvrılıp yükselmesiyle oluşmuş bir sıradağdır. Bu tür dağlarda yüksekte kalan kısma 'antiklinal', alçakta kalan kısma ise 'senklinal' adı verilir.

Step-by-Step Solution

1
Dağ oluşum mekanizmalarını (orojenez) sınıflandırmak.
Orojenez süreci; tabakaların esnekliğine göre kıvrılma (antiklinal-senklinal) veya sertliğine göre kırılma (horst-graben) şeklinde gerçekleşir.
Soruda istenen 'kıvrımlı' yapıdaki dağı belirlemek için genel jeolojik kuralı hatırlamak gerekir.
2
Seçeneklerde verilen dağları bulundukları bölge ve yapı özelliklerine göre incelemek.
Ege Bölgesi'ndeki Kaz, Madra, Bozdağlar ve Yunt Dağları'nın kırıklı; Karadeniz kuşağındaki Kaçkar Dağları'nın ise kıvrımlı olduğunu tespit etmek.
Türkiye'de Kuzey Anadolu ve Toros dağları kıvrımlı, Ege dağları (Menteşe hariç genel olarak) kırıklı yapıdadır.

Key Concept

Orojenez (Dağ Oluşumu): Kıvrılma ve Kırılma Farkı

Hints

1
Türkiye'nin kuzeyinde ve güneyinde uzanan büyük sıradağ sistemleri genellikle kıvrımlı yapıdadır.
2
Ege Bölgesi'ndeki dağların çoğu (horstlar) kırıklı yapıdadır. Seçeneklerden dört tanesi bu bölgeye aittir.
3
Karadeniz'in doğusunda yer alan ve en yüksek zirvelerden biri olan dağ, Alp kıvrım kuşağının tipik bir örneğidir.

Practice More

Türkiye'deki volkanik dağların (Erciyes, Nemrut vb.) dağılışını ve oluşum süreçlerini incelemek konuyu tamamlayacaktır.

Alternative Method

Harita bilgisi üzerinden eleme yapılabilir: Ege kıyılarında dik uzanan dağların kırıklı olduğu bilgisiyle A, B, D ve E seçenekleri elenerek Karadeniz'deki seçenek bulunur.
Estimated Time:45s
Rate this question