Question

Difficulty: MediumSadabat Paktı

19301930’lu yılların ikinci yarısında İtalya’nın Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da yayılmacı bir siyaset izlemesi üzerine Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında 88 Temmuz 19371937 tarihinde Tahran’da Sadabat Paktı imzalanmıştır.

Bu paktın içeriği ve diplomatik niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin paktın temel amaçlarından veya yükümlülüklerinden biri olduğu söylenemez?

  1. A
    Üye devletlerin birbirlerinin iç işlerine karışmaması
  2. B
    Ortak sınırların dokunulmazlığına karşılıklı olarak saygı gösterilmesi
  3. Üye devletlerden birine yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılmasıAnswer
  4. D
    Üye devletlerin birbirlerine karşı bir saldırı hareketine girişmemesi
  5. E
    Milletler Cemiyeti ve Kellog-Briand Paktı ilkelerine bağlı kalınması

Answer

Üye devletlerden birine yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması ifadesi yanlıştır; çünkü Sadabat Paktı bir askeri yardım paktı değil, saldırmazlık paktıdır.
Sadabat Paktı, imzacı devletler olan Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında birbirlerine saldırmama ve sınırları tanıma üzerine kurulmuş bir bölgesel dayanışma girişimidir. Bu pakt, üye devletlerden birine yapılacak dış saldırı durumunda diğerlerinin askeri müdahalesini veya 'birimiz hepimiz için' ilkesini (toplu savunma) içermez. Bu tür geniş kapsamlı askeri yardım maddeleri genellikle savunma ittifaklarında bulunur, saldırmazlık paktlarında değil.

Step-by-Step Solution

1
Sadabat Paktı'nın hukuki niteliğini analiz etme
Paktın 'saldırmazlık' (non-aggression) temelli olduğu belirlenir.
Uluslararası antlaşmaların 'saldırmazlık paktı' ile 'askeri ittifak' arasındaki farkını ayırt etmek gerekir.
2
Paktın maddelerini inceleme
İç işlerine karışmama, sınırların dokunulmazlığı ve barışçıl çözüm yollarının maddeler arasında olduğu görülür.
Paktın bölgesel iş birliği hedeflerini anlamak için temel ilkeleri bilmek şarttır.
3
Askeri yükümlülüğü değerlendirme
Paktın üyelere 'otomatik askeri yardım' zorunluluğu getirmediği sonucuna ulaşılır.
Sadabat Paktı, tarafların birbirine saldırmamasını garanti eder ancak bir dış saldırıya karşı ortak ordu kurulmasını öngörmez.

Key Concept

Sadabat Paktı'nın Hukuki Niteliği

Hints

1
Sadabat Paktı ile Balkan Antantı'nı karşılaştırın; her ikisi de sınırları güvence altına almayı hedefler.
2
Bir paktın 'saldırmazlık paktı' olması ile 'askeri ittifak' (bir saldırı anında yardım sözü) olması arasındaki farka odaklanın.
3
Sadabat Paktı üyelerinin birbirlerine saldırmayacaklarına söz vermeleri, birine saldırıldığında ordu gönderecekleri anlamına gelmez.

Practice More

Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'na katılmayan komşu ülkeleri (Suriye, Bulgaristan) ve nedenlerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question