Türkiye'nin kıyı şekillenmesinde hem iç kuvvetler hem de dış kuvvetler etkili olmuştur. Özellikle Jeolojik Zaman'da (Kuvaterner) yaşanan buzullaşma sonrası deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı çizgimizde önemli değişimlere yol açmıştır. Bazı kıyı tiplerimiz doğrudan bu deniz ilerlemesi (transgresyon) sonucunda akarsu vadilerinin veya dağlar arasındaki çukurların sular altında kalmasıyla oluşmuştur. Buna göre, aşağıda verilen kıyı alanlarından hangisinin temel oluşum nedeni, deniz seviyesinin yükselmesiyle bir kara kütlesinin sular altında kalması süreciyle ilişkilendirilemez?
- Aİstanbul Boğazı ve çevresi
- BÇanakkale Boğazı ve çevresi
- CKaş - Finike arasındaki kıyı şeridi
- DMuğla (Menteşe) kıyıları
- İzmir ve çevresindeki kıyılarAnswer
Answer
İzmir ve çevresindeki kıyılar
İzmir ve çevresindeki kıyılar, 'Enine Kıyı Tipi'ne örnektir. Bu kıyı tipinin oluşmasındaki asıl faktör, dağların kıyı çizgisine dik () bir açıyla uzanmasıdır. Soruda belirtilen deniz seviyesinin yükselmesi (transgresyon) sonucu sular altında kalma süreci; Ria (İstanbul, Çanakkale, Menteşe) ve Dalmaçya (Kaş-Finike) kıyı tiplerinin ana karakteristiğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kıyı Tiplerinin Oluşum Süreçleri ve Türkiye'deki Dağılımı
Hints
1
Soruda bahsedilen 'deniz ilerlemesi' mekanizması, özellikle Ria ve Dalmaçya kıyı tiplerini ortaya çıkarır.
2
Seçeneklerden dört tanesi Ria veya Dalmaçya tipiyken, bir tanesi dağların uzanış yönüne göre isimlendirilen Enine kıyı tipidir.
3
İzmir çevresinde dağlar denize dik uzandığı için kıyı girintili çıkıntılıdır ancak bu durum bir vadinin sular altında kalmasıyla değil, tektonik yapı ve uzanış doğrultusuyla açıklanır.
Practice More
Ria ve Dalmaçya kıyı tiplerinin oluştuğu jeolojik dönem olan Kuvaterner (IV. Zaman) olaylarını tekrar edebilirsiniz.
Alternative Method
Harita üzerinde Türkiye'nin kıyı tiplerini 'uzanışa bağlı olanlar' (Boyuna, Enine) ve 'su yükselmesine bağlı olanlar' (Ria, Dalmaçya, Limanlı) olarak iki gruba ayırarak çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s