Türk-İslam devletlerinde merkezi yönetim; hükümdarın mutlak otoritesini temsil eden saray teşkilatı ile devletin genel yürütme işlerini üstlenen Divan-ı Saltanat (Büyük Divan) arasındaki hassas bir denge üzerine kurulmuştur. Bu idari yapıda görev alan üst düzey bürokratların yetki ve sorumlulukları, hem İslam öncesi Türk geleneklerinin hem de İslam medeniyetinin kurumsal mirasının izlerini taşımaktadır.
Buna göre, Karahanlılar, Gazneliler ve Büyük Selçuklular gibi Türk-İslam devletlerinin merkez teşkilatında yer alan aşağıdaki görevlilerden hangisinin sorumluluk alanı, karşısında yanlış verilmiştir?
- AVezir: Divan-ı Saltanat'ın başkanı olarak sivil bürokrasiyi yönetmek ve hükümdardan sonra en yetkili idari makamı temsil etmek.
- BHacibü'l-Hüccab: Saray teşkilatının amiri olarak sultan ile divan üyeleri arasındaki protokolü düzenlemek ve elçilerin kabullerini organize etmek.
- CMüstevfi: Devletin tüm mali kayıtlarını tutan Divan-ı İstifa'nın başında bulunarak gelir-gider dengesini ve bütçe hazırlıklarını yürütmek.
- DMünşi (Tuğrai): Divan-ı İnşa bünyesinde devletin iç ve dış yazışmalarını idare etmek, belgelere hükümdarın tuğrasını çekmek.
- Emir-i Dad: Şer'i hukuk sisteminin en üst yetkilisi olarak kadıların atamasını yapmak ve aile hukukuna dair davaları karara bağlamak.Answer
Answer
Emir-i Dad seçeneğinde verilen görev tanımı yanlıştır; çünkü bu görevli şer'i hukuktan değil, örfi yargıdan sorumludur.
Doğru yanıt olan seçenek, Emir-i Dad görevlisini yanlış tanımlamıştır. Emir-i Dad, Büyük Selçuklular ve diğer Türk-İslam devletlerinde 'Örfi Yargı'nın başıdır. Görevi, devletin idari düzenini bozan suçlara bakmak ve örfi hukuku uygulamaktır. Seçenekte belirtilen şer'i davalara bakma ve kadıları atama yetkisi ise dini yargının başı olan 'Kadıü'l-Kudat' makamına aittir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türk-İslam Devletlerinde Şer'i ve Örfi Hukuk Ayrımı
Hints
1
Türk-İslam devletlerinde hukuk sistemi iki ana kola ayrılır: Şer'i ve Örfi. Bu ayrım, görevlilerin unvanlarına da yansır.
Practice More
Selçuklularda 'Divan-ı Mezalim'in görevlerini ve hükümdarın buradaki yargı yetkisini incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s