Question

Difficulty: HardKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin kıyı jeomorfolojisi değerlendirildiğinde; İstanbul Boğazı’nın 'Ria', Kaş-Finike kıyı kuşağının 'Dalmaçya' ve Mersin-Silifke kıyı kesiminin 'Kalanklı' kıyı tipi olarak sınıflandırıldığı görülür. Coğrafi konumları ve yer şekli özellikleri bakımından birbirinden farklılık gösteren bu üç kıyı tipinin oluşumundaki temel ortak payda aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı alanlarda kıta sahanlığının dar olmasına bağlı olarak gelişmeleri
  2. B
    Buzul çağları sonunda eriyen suların etkisiyle buzul vadilerinin deniz suları altında kalması
  3. C
    Kıyı gerisindeki karstik boşlukların tavanlarının çökmesiyle oluşan obrukların denizle birleşmesi
  4. Kuvaterner sonlarında yaşanan transgresyon (deniz ilerlemesi) süreci ile eski kara formlarının sular altında kalmasıAnswer
  5. E
    Okyanus akıntıları ve yüksek gelgit genliği sonucunda akarsu ağızlarının aşınarak genişlemesi

Answer

Türkiye'deki Ria, Dalmaçya ve Kalanklı kıyı tiplerinin temel ortak özelliği, Kuvaterner sonlarında yaşanan deniz seviyesi yükselmesi (transgresyon) sonucunda farklı kara formlarının sular altında kalmasıdır.
Doğru cevap olan ifade, her üç kıyı tipinin de oluşumundaki temel jeomorfolojik süreci doğru tanımlar. İstanbul Boğazı bir akarsu vadisiyken, Kaş-Finike kıyıları sıradağların tepe noktalarıyken ve Mersin-Silifke kıyıları kanyon vadilerken, deniz seviyesinin yükselmesi (transgresyon) ile bugünkü görünümlerini kazanmışlardır.

Step-by-Step Solution

1
Kıyı tiplerinin temel yapılarını analiz et
Ria tipi eski akarsu vadilerinin, Dalmaçya tipi kıyıya paralel dağların, Kalanklı tipi ise karstik kanyonların sular altında kalmasıyla oluşur.
Her üç kıyı tipinin de orijinal kara formlarının deniz tarafından istila edilmesiyle (submergence) oluştuğunu saptamak gerekir.
2
Oluşum zamanını ve mekanizmasını belirle
Dördüncü Jeolojik Zaman (Kuvaterner) sonlarında buzulların erimesiyle deniz seviyesi yaklaşık 100-120 metre yükselmiştir (transgresyon).
Türkiye kıyılarının bugünkü genel görünümünü kazanmasındaki en büyük dış etkenin deniz seviyesi değişimi olduğunu anlamak.
3
Ortak paydayı seçeneklerle karşılaştır
Üç bölgenin de ortak noktası 'kara formlarının sular altında kalması' (transgresyon) olayıdır.
Farklı yer şekillerinin aynı dış süreç (deniz ilerlemesi) ile farklı kıyı tiplerine dönüştüğünü doğrulamak.

Key Concept

Transgresyon (Deniz İlerlemesi) ve Kıyı Tipleri İlişkisi

Practice More

Türkiye'de neden fiyort tipi kıyıların görülmediğini matematik konum ve buzullaşma sınırı çerçevesinde tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question