Question

Difficulty: EasyRüzgar Şekilleri

Türkiye'de özellikle İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde rüzgârların yer şekillendirici etkisinin diğer bölgelere göre daha belirgin olduğu görülmektedir.

Buna göre, bu bölgelerde rüzgâr aşındırma ve biriktirme faaliyetlerinin şiddetli olmasında temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bitki örtüsünün cılız ve iklimin kurak olmasıAnswer
  2. B
    Dağların uzanış doğrultusunun rüzgâr yönüne dik olması
  3. C
    Arazinin karstik (eriyebilen) kayaçlardan oluşması
  4. D
    Ortalama yükseltinin 10001000 metrenin üzerinde olması
  5. E
    Akarsu ağının bu bölgelerde çok yoğun olması

Answer

Rüzgârların yer şekillerini oluşturabilmesi için bitki örtüsünün cılız ve iklimin kurak olması temel şarttır.
Rüzgârların bir dış kuvvet olarak aşındırma ve biriktirme yapabilmesi için iklimin kurak veya yarı kurak olması, toprağın nemini kaybetmiş olması ve bitki örtüsünün toprağı koruyamayacak kadar cılız olması gerekir. İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da bu şartlar sağlandığı için rüzgâr şekillerine daha sık rastlanır.

Step-by-Step Solution

1
Rüzgârın dış kuvvet olarak çalışma prensibini hatırlayın.
Rüzgâr, zeminden tanecikleri koparabilmek için kuru bir yüzeye ve bu yüzeyi tutacak bitki köklerinin eksikliğine ihtiyaç duyar.
Nemli topraklarda ve sık bitki örtüsü olan yerlerde rüzgâr sürtünme nedeniyle hız kaybeder ve zemine ulaşamaz.
2
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin özelliklerini değerlendirin.
Bu bölgeler Türkiye'nin en az yağış alan, kuraklığın en fazla hissedildiği ve bozkır bitki örtüsünün hakim olduğu yerlerdir.
Kuraklık ve bitki yoksunluğu rüzgârın yer şekillendirme gücünü doğrudan artırır.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri eleyin.
Yükselti, karstik yapı veya dağların uzanışı rüzgâr şekillerinin (mantarkaya, tafoni, barkan vb.) oluşumu için birincil nedenler değildir.
Doğru sonuca ulaşmak için rüzgârın etkili olduğu temel coğrafi koşul saptanmalıdır.

Key Concept

Rüzgârların Yer Şekillendirici Etkisini Belirleyen Faktörler

Hints

1
Rüzgârın bir kâğıdı yerden uçurabilmesi için kâğıdın kuru olması mı yoksa ıslak olması mı daha kolaydır?
2
Bitki örtüsü zayıf olduğunda rüzgâr hızı engellenmez ve rüzgâr toprağı daha rahat taşır.

Practice More

Mantarkaya ve Barkan gibi rüzgâr şekillerinin hangi bölgelerimizde daha yaygın olduğunu harita üzerinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question