Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de demir-çelik sanayisinin tarihsel gelişimi ve mekânsal dağılışı incelendiğinde; ilk tesislerin (Karabük ve Ereğli) kuruluşunda enerji kaynağına (taş kömürü) yakınlık temel kriterken, daha sonra kurulan İskenderun ve İzmir gibi tesislerde ulaşım ve dış ticaret olanaklarının ön plana çıktığı görülür.

Günümüzde yeni kurulan modern demir-çelik tesislerinin (ark ocaklı tesisler) büyük oranda kıyı bölgelerinde ve liman şehirlerinde toplanmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi en fazladır?

  1. A
    Türkiye'deki zengin demir cevheri rezervlerinin büyük bir kısmının kıyı bölgelerinde bulunması
  2. B
    Kıyı bölgelerinde endüstriyel elektrik enerjisi üretim maliyetlerinin iç kesimlere göre daha düşük olması
  3. Üretimde ham madde olarak ithal hurda demir ve enerji kaynağı olarak ithal kömür kullanımının payının artmasıAnswer
  4. D
    İç kesimlerdeki organize sanayi bölgelerinin ağır sanayi tesisleri için gerekli olan arazi genişliğine sahip olmaması
  5. E
    Kıyı bölgelerindeki nemli ve ılıman iklim koşullarının demir-çelik fırınlarının soğutma süreçlerini kolaylaştırması

Answer

Modern demir-çelik tesislerinin kıyıya kurulmasının temel nedeni, ham madde olarak ithal hurda demir ve enerji olarak ithal kömür kullanımının yaygınlaşmasıyla limanların sağladığı lojistik avantajdır.
Doğru seçenek, Türkiye'nin modern demir-çelik üretiminde (ark ocaklı fırınlar) yerli cevherden ziyade ithal hurda demire olan bağımlılığını ve bu ham maddenin en az maliyetle limanlar üzerinden ülkeye giriş yapmasını açıklar. Aynı zamanda bu tesislerde kullanılan yüksek miktardaki kömürün de büyük oranda ithal edilmesi, tesislerin ulaşım avantajı nedeniyle kıyı bölgelerinde toplanmasına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sanayi kuruluş faktörlerindeki değişimi analiz et.
Geleneksel tesislerin (Karabük) yerli kömüre dayalı olduğu, modern tesislerin ise dışa bağımlı ham madde yapısına sahip olduğu belirlendi.
Zamanla yerli kaynakların yetersizliği veya ekonomikliği, dış ticareti ön plana çıkarmıştır.
2
Modern 'ark ocaklı' tesislerin çalışma prensibini değerlendir.
Bu tesislerin maden cevheri yerine büyük oranda 'hurda demir' kullanarak üretim yaptığı saptandı.
Hurda demir Türkiye'de önemli bir ithalat kalemidir ve deniz yoluyla getirilmesi en ucuz yöntemdir.
3
Limanların sanayi üzerindeki etkisini yorumla.
İskenderun, İzmir (Aliağa) ve Kocaeli gibi noktaların hem ham madde girişi hem de mamul madde (çelik) ihracatı için stratejik olduğu sonucuna ulaşıldı.
Ağır sanayide taşıma maliyeti ürün fiyatını doğrudan etkilediği için liman avantajı kritik önemdedir.

Key Concept

Sanayide Lojistik ve Dış Ticaret Entegrasyonu

Hints

1
Geleneksel tesisler (Karabük/Ereğli) kömür madenlerine yakınlık gözetilerek kurulmuştur.
2
Modern tesislerin ham maddesi olan 'hurda demir' büyük oranda yurt dışından gemilerle gelmektedir.
3
Bir ağır sanayi kolunda ham madde ve enerji ithal ediliyorsa, tesislerin liman dışına kurulması nakliye maliyetini aşırı artırır.

Practice More

İskenderun Demir-Çelik Fabrikası'nın neden Sivas'a değil de limana kurulduğunu 'hinterland' ve 'ulaşım' kavramları üzerinden tekrar inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Sanayi

More questions from this topic