Examkin

Question

Difficulty: HardBâb-ı Âli Baskını

1913 yılında gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde 'hükümet darbesi' niteliği taşıyan ilk organize eylem olarak kabul edilir. Tarihçilerin bu olayı bir 'rejim değişikliği' (ihtilalihtilal) olarak değil, bir 'darbe' olarak tanımlamalarının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasal monarşi (Meşrutiyet) düzeni ve Kanun-i Esasi yürürlükte kalırken sadece kabine üyelerinin zorla istifa ettirilip değiştirilmesiAnswer
  2. B
    Osmanlı Devleti'nin resmi devlet politikasının Batıcılık'tan tamamen vazgeçilerek İslamcılık çizgisine çekilmesi
  3. C
    II.II. Mahmut döneminden beri süregelen 'Hükümetin padişaha karşı sorumlu olması' ilkesinin anayasadan tamamen çıkarılması
  4. D
    Seyfiye sınıfının devlet yönetimindeki sivil bürokrasi üzerindeki denetiminin tamamen sona erdirilmesi
  5. E
    Osmanlı hanedan üyelerinin yönetimden uzaklaştırılarak milli egemenliğe dayalı yeni bir devlet yapısının ilan edilmesi

Answer

Anayasal monarşi düzeni ve Kanun-i Esasi'nin korunarak sadece kabine üyelerinin zorla değiştirilmesi
Bâb-ı Âli Baskını'nda padişah tahttan indirilmemiş, Meclis-i Mebusan kapatılmamış ve anayasa askıya alınmamıştır. Sadece ordu destekli İttihatçılar, hükümet binasını basarak Kâmil Paşa'yı istifaya zorlamış ve yerine kendi adaylarını getirtmişlerdir. Bu durum, olayın sistemsel bir devrim değil, bir hükümet darbesi olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın kapsamını analiz et.
Bâb-ı Âli Baskını'nın hedefi padişah veya anayasal düzen değil, Kâmil Paşa hükümetidir.
Siyasi literatürde 'darbe', mevcut anayasal çerçeve içinde hükümetin el değiştirmesi; 'ihtilal/rejim değişikliği' ise sistemin kökten değişmesidir.
2
Dönemin anayasal yapısını değerlendir.
Olaydan sonra meşrutiyet rejimi ve 1876 Kanun-i Esasi (1909 değişiklikleriyle) yürürlükte kalmıştır.
Sistemsel bir süreklilik söz konusudur, sadece yürütme organının başındaki isimler değişmiştir.
3
Hükümet değişikliğinin niteliğini belirle.
Kâmil Paşa (Hürriyet ve İtilaf yanlısı) istifa ettirilmiş, Mahmut Şevket Paşa (İttihat ve Terakki yanlısı) getirilmiştir.
Bu durum olayın teknik olarak bir 'hükümet darbesi' (cabine coup) olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Hükümet Darbesi (Coup d'état) vs. Rejim Değişikliği Ayrımı
Rate this question

Topics

Bâb-ı Âli Baskını

More questions from this topic