Türk-İslam devletlerinde, özellikle Büyük Selçuklular döneminde hukuk sistemi; şer'î, örfî ve askerî olmak üzere uzmanlaşmış bir yapıya sahip olup ordu teşkilatı ile iç içe geçmiştir. Devletin merkezi otoritesini korumak amacıyla askerî sınıfın sivil halk üzerindeki yetkileri sınırlandırılmış ve yargı bağımsızlığına önem verilmiştir.
Buna göre, Türk-İslam devletlerinde hukuk ve ordu sisteminin işleyişiyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- ATaşrada asayişin sağlanmasından sorumlu olan ve savaş zamanı eyalet askerlerine (İkta askerleri) komuta eden görevli Subaşıdır.
- BZulme uğrayanların şikâyetlerini bizzat hükümdara iletebildiği ve ağır siyasi suçların görüşüldüğü yüksek yargı mercii Divan-ı Mezalim'dir.
- CÖrfî yargının başında bulunan Emir-i Dad, adaletin yerine getirilmesinden sorumlu olup kanunlara aykırı davranan melikleri veya emirleri bile tutuklama yetkisine sahiptir.
- Askerî sınıf arasındaki davalara bakmakla görevli olan Kadı-ı Leşker, yargı hiyerarşisi bakımından doğrudan Kadılkudat’a (Kadi’l-Kudat) bağlıdır ve kararları onun onayına tabidir.Answer
- EŞer'î davalara bakan kadılar, atamaları merkezden yapılsa da verdikleri hükümlerde mülki amirlerden bağımsız hareket ederek yargı güvencesini sağlarlar.
Answer
Askerî yargıdan sorumlu olan Kadı-ı Leşker'in, şer'î yargının başı olan Kadılkudat'a hiyerarşik olarak bağlı olduğunu ve kararlarının onun onayına tabi olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Türk-İslam devletlerinde, özellikle Büyük Selçuklu Devleti'nde yargı sistemi dallara ayrılmıştır. Kadı-ı Leşker (veya Kadı-ı Asker), ordu içerisindeki hukuki ihtilafları ve askerlerin şer'i meselelerini çözmekle görevlidir. Bu görevli, sivil halkın şer'i davalarına bakan kadıların başı olan Kadılkudat'a bağlı değildir. Bu branşlar paralel bir yapı arz eder ve kararlar birbirinin onayına tabi değildir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türk-İslam devletlerinde yargı teşkilatı; şer'î, örfî ve askerî olmak üzere birbirinden bağımsız hiyerarşilere sahip branşlardan oluşur.
Hints
1
Türk-İslam devletlerinde yargı sistemi tek bir merkeze bağlı değildir; sivil, askerî ve geleneksel (örfî) alanlar için farklı yetkililer bulunur.
Practice More
Osmanlı Devleti'ndeki 'Kazasker' makamı ile Büyük Selçuklulardaki 'Kadı-ı Leşker' arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırmak, KPSS'de sıkça sorulan sınıflandırma soruları için faydalı olacaktır.
Estimated Time:3m 0s