Question

Difficulty: HardDış Borçlar Sorunu

19281928 yılında Osmanlı borçlarının tasfiyesi için alacaklı devletlerle (başta Fransa) yapılan antlaşma, kısa süre sonra patlak veren 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı nedeniyle uygulanamaz hale gelmiştir. Türkiye, bu süreçte Hoover Moratoryumu'nun getirdiği ödeme erteleme imkanından yararlanmış ve 19331933 yılında Paris'te yeni bir sözleşme imzalamıştır.

Bu süreçte imzalanan 19331933 Paris Antlaşması'nın, 19281928 yılındaki düzenlemeye göre Türkiye'ye sağladığı en temel teknik ve siyasi avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borçların "altın frank" yerine "kağıt frank" üzerinden hesaplanması ve ödemelerde Türk mallarının kullanımına imkan tanıyan "takas (clearing)" sistemine geçilmesiAnswer
  2. B
    Lozan'da çözülemeyen Musul sorununun borç taksitlerine karşılık Türkiye lehine sonuçlandırılarak borçların büyük bir kısmının silinmesi
  3. C
    Boğazlar üzerindeki uluslararası komisyonun yetkilerinin borç ödemeleri tamamlanana kadar dondurularak Türkiye'nin egemenlik haklarının korunması
  4. D
    Duyun-u Umumiye İdaresi'nin Türkiye'deki gümrük gelirlerine doğrudan el koyma yetkisinin 1933 antlaşmasıyla kalıcı ve yasal hale getirilmesi
  5. E
    Borçların tamamının Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olması şartıyla tek taraflı olarak silinmesi ve ödemelerin tamamen durdurulması

Answer

Borçların "altın frank" yerine "kağıt frank" üzerinden hesaplanması ve ödemelerde Türk mallarının kullanımına imkan tanıyan "takas (clearing)" sistemine geçilmesi
1933 Paris Antlaşması, 1929 krizinin getirdiği ağır şartları hafifletmek için borç birimini altın yerine kağıt para birimine çevirmiş ve döviz ödemesi yerine 'Takas' sistemini getirerek Türkiye'nin yerli ürünlerini borç karşılığı vermesine olanak sağlamıştır. Bu durum hem mali yükü azaltmış hem de ekonomik bağımsızlığı desteklemiştir.

Step-by-Step Solution

1
1929 krizinin etkisini analiz etme
Küresel kriz nedeniyle Türkiye'nin döviz rezervleri azalmış ve 1928'de belirlenen altın bazlı taksitleri ödemesi imkansızlaşmıştır.
Hoover Moratoryumu ile doğan hakların hukuki zemine oturtulması gerekmiştir.
2
Para birimi ve ödeme yöntemi değişikliğini saptama
1933 Antlaşması ile borç birimi 'Altın Frank'tan daha ucuz olan 'Kağıt Frank'a çevrilmiştir.
Ödeme miktarını reel olarak azaltmak ve Türkiye'nin mali yükünü hafifletmek hedeflenmiştir.
3
Dış ticaret dengesi ile borç ödemesi arasındaki bağı kurma
Takas (Clearing) sistemi ile Türkiye, borçlarını ihraç ettiği tarım ve sanayi ürünleri ile ödeme imkanı kazanmıştır.
Döviz çıkışını engelleyerek ekonomik bağımsızlığı ve yerli üretimi korumak amaçlanmıştır.

Key Concept

1933 Paris Borçlar Antlaşması ve Clearing Sistemi

Hints

1
1929 Ekonomik Krizi'nin Türkiye üzerindeki döviz sıkıntısını nasıl etkilediğini ve devletin buna karşı nasıl bir ticaret politikası izlediğini düşünün.

Practice More

Hoover Moratoryumu'nun uluslararası mali sistemdeki yerini ve Türkiye'nin bu haktan yararlanan ilk devletlerden biri olmasının önemini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question