Question

Difficulty: MediumTürklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

VIII.VIII. yüzyılın ortalarında Türkler ile Müslüman Araplar arasındaki münasebetlerin mahiyetinde yaşanan köklü değişim aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

DönemHakim Siyasi Yaklaşımİlişkilerin Genel Niteliği
EmevilerMevali PolitikasıŞiddetli çatışmalar ve sınır savaşları
AbbasilerÜmmetçi ve Hoşgörülü YaklaşımSiyasi ittifak ve kitleler hâlinde İslamlaşma

751 yılında gerçekleşen Talas Savaşı’nın ardından tabloda belirtilen bu eksen kaymasının yaşanmasında ve Türklerin İslamiyet’e girişinin hızlanmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Abbasilerin Arap milliyetçiliğine dayalı yönetim anlayışını terk ederek eşitlikçi bir politika izlemesiAnswer
  2. B
    Karluk Türklerinin Talas Savaşı'nın hemen ardından Orta Asya'da İslamiyet'i resmi din olarak kabul eden ilk devleti kurması
  3. C
    Çin'in Batı Türkistan'daki askeri varlığının tamamen sona ermesiyle İpek Yolu denetiminin sadece Türklere bırakılması
  4. D
    Abbasilerin Orta Asya Türk boylarını askeri güç yoluyla itaat altına alarak İslamiyet'i zorla yayması
  5. E
    Emeviler döneminde başlatılan Orta Asya fetihlerinin Abbasiler tarafından başarıyla tamamlanarak siyasi birliğin sağlanması

Answer

Abbasilerin Arap milliyetçiliğine dayalı mevali politikasını terk ederek eşitlikçi ve ümmetçi bir yönetim anlayışını benimsemesi
Talas Savaşı sonrası Türk-Arap münasebetlerinin çatışmadan iş birliğine dönmesinin temel sebebi, Abbasi Devleti'nin Emevi hanedanının uyguladığı Arap milliyetçiliğini (Mevali) reddetmesidir. Bu politika değişikliği sayesinde Türkler, İslam dünyası içinde dışlanmadan yer bulabileceklerini görmüş ve kitleler hâlinde İslamiyet'e girmeye başlamışlardır.

Step-by-Step Solution

1
Emevi ve Abbasi yönetim anlayışlarını karşılaştırınız.
Emevilerin Arap ırkçılığı (Mevali) politikası Türklerle çatışmaya yol açarken, Abbasilerin eşitlikçi politikası yakınlaşma sağlamıştır.
Toplumsal kabulün siyasi zemini yönetim politikalarıyla belirlenir.
2
Talas Savaşı'nın (751) ittifak yapısını analiz ediniz.
Karluk Türkleri, Çin tehlikesine karşı Abbasilerle (Müslüman Araplar) yan yana savaşmıştır.
Ortak düşmana karşı yapılan askeri ittifak, kültürel ve dinî etkileşimin kapısını açmıştır.
3
Savaş sonrası sosyal ve dinî dönüşümü değerlendiriniz.
Türkler, İslamiyet'i sadece bir din olarak değil, siyasi ve sosyal haklarının korunduğu bir sistem olarak görmeye başlamıştır.
Hoşgörü ve eşitlik temelli ümmet anlayışı, kitlesel din değişiminin temel motivasyonudur.

Key Concept

Mevali politikasından Ümmetçi anlayışa geçiş

Hints

1
Emevi ve Abbasi devletlerinin yönetim anlayışları arasındaki en büyük farkı düşünün.

Practice More

Karahanlılar döneminde İslamiyet'in resmiyet kazanması ve Türk-İslam sentezinin ilk eserlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question