Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye’nin jeolojik olarak 'genç oluşumlu' bir arazi yapısına sahip olması ve yer şekillerinin engebeli özellikler göstermesi, ülkenin fiziksel ve ekonomik coğrafyası üzerinde pek çok sonuç doğurmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin bu özel (göreceli) konum özellikleri ile açıklanabilecek bir durum değildir?

  1. A
    Akarsuların yatak eğimlerinin fazla olması nedeniyle hidroelektrik enerji potansiyellerinin yüksek olması
  2. B
    Linyit ve bor gibi maden yataklarının geniş alanlarda görülmesi, taş kömürü yataklarının ise sınırlı olması
  3. Dağların güney yamaçlarındaki güneşlenme süresinin kuzey yamaçlarından daha fazla olmasıAnswer
  4. D
    Ulaşım ağının yer şekillerine bağlı olarak maliyetli olması ve bölgeler arasında farklılık göstermesi
  5. E
    Kısa mesafelerde sıcaklık ve nemlilik koşullarının değişmesine bağlı olarak bitki örtüsü çeşitliliğinin fazla olması

Answer

Dağların güney yamaçlarının kuzey yamaçlarına göre daha fazla güneş alması (Bakı etkisi), Türkiye'nin matematik (mutlak) konumunun bir sonucudur.
Güneşlenme süresinin dağların güney yamacında daha fazla olması 'Bakı' etkisiyle açıklanır. Türkiye, Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer aldığı için güneş ışınlarını daima güneyden alır. Bu durum Türkiye'nin enlem değerlerine bağlı olarak ortaya çıkan mutlak (matematik) konumunun bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Özel konum kavramını analiz etme
Özel (göreceli) konum; bir yerin denizlere, yer şekillerine (yükselti, dağların uzanışı), jeolojik yapıya ve komşu ülkelere olan konumudur.
Soruda özel konum ile açıklanamayan (matematik konum olan) şıkkı bulmak gerekmektedir.
2
Seçenekleri coğrafi konum türlerine göre sınıflandırma
Hidroelektrik potansiyeli (yükselti), maden yatakları (jeolojik yapı), ulaşım maliyeti (engebe) ve bitki çeşitliliği (kısa mesafede değişen yer şekilleri) özel konumdur.
Bu özelliklerin tamamı Türkiye'nin fiziksel yapısı ve yeryüzü şekilleriyle doğrudan ilişkilidir.
3
Bakı etkisini değerlendirme
Türkiye'de dağların güney yamaçlarının daha sıcak ve güneşli olması, Kuzey Yarım Küre'de yer almamızla (enlem etkisi) ilgilidir.
Güneş ışınlarının geliş açısı ve bakı yönü mutlak (matematik) konumun sonuçları arasında yer alır.

Key Concept

Özel (Göreceli) Konum ile Mutlak (Matematik) Konum Arasındaki Farklar

Hints

1
Güneş ışınlarının düşme açısı veya yönü ile ilgili özellikler genellikle matematik konumla ilişkilidir.

Practice More

Türkiye'nin matematik konum sonuçlarını (enlem ve boylam) tekrar ederek, özel konumun 'yükselti, yer şekilleri, denizellik' gibi unsurlarını karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question