Yasama bağışıklıkları, parlamento üyelerinin görevlerini her türlü baskı ve endişeden uzak bir şekilde yerine getirebilmelerini sağlamak amacıyla öngörülmüştür. Anayasası’nda düzenlenen "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" kurumlarının hukuki nitelikleri, kapsamları ve sonuçları dikkate alındığında, bu iki kurumun kıyaslanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AYasama sorumsuzluğu milletvekilliği sıfatı sona erdikten sonra da koruma sağlamaya devam eden sürekli bir bağışıklık iken; yasama dokunulmazlığı kural olarak sadece milletvekilliği süresince devam eden geçici bir bağışıklıktır.
- BYasama sorumsuzluğu TBMM tarafından hiçbir şekilde kaldırılamayan mutlak bir nitelik taşırken; yasama dokunulmazlığı TBMM Genel Kurulu tarafından kaldırılabilen nispi bir niteliktedir.
- Yasama sorumsuzluğu sadece cezai sorumluluğu ortadan kaldıran bir bağışıklık iken; yasama dokunulmazlığı hem ceza davalarına hem de tazminat davalarına karşı koruma sağlayan bir yargılama engelidir.Answer
- DYasama sorumsuzluğu Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamalarını kapsarken; yasama dokunulmazlığı -Anayasa'daki istisnalar saklı kalmak kaydıyla- tüm suç iddialarını kapsar.
- EYasama sorumsuzluğu kapsamında Meclis'te yapılan açıklamaların Meclis dışında tekrarlanması durumunda korumanın sürmesi Meclis'in aksine karar almamasına bağlıyken; yasama dokunulmazlığına sahip bir milletvekilinin yargılanabilmesi için Meclis'in açıkça dokunulmazlığın kaldırılması kararı alması şarttır.
Answer
Yasama sorumsuzluğunun hem cezai hem de hukuki (tazminat) koruma sağladığını, yasama dokunulmazlığının ise yalnızca cezai işlemleri engellediğini belirten seçenek hatalıdır.
Yasama sorumsuzluğu 'maddi bir bağışıklık'tır ve milletvekilini Meclis'teki sözlerinden dolayı hem hapis cezasına karşı hem de manevi tazminat gibi hukuk davalarına karşı korur. Buna karşılık yasama dokunulmazlığı 'usuli bir bağışıklık'tır; milletvekilinin keyfi olarak tutuklanmasını veya yargılanmasını engeller ancak onun aleyhine hukuk mahkemelerinde tazminat davası açılmasına engel oluşturmaz. Dolayısıyla dokunulmazlığın tazminat davalarını da durdurduğunu savunan ifade hatalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yasama Bağışıklıklarının Maddi ve Usuli Kapsamı
Hints
1
Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin 'ne söylediğiyle', dokunulmazlık ise 'ne yaptığıyla' (suç iddiası) ilgilidir.
2
Sorumsuzluk o kadar güçlüdür ki, milletvekilliği bitse bile kişi o konuşması nedeniyle asla yargılanamaz veya tazminata mahkum edilemez.
3
Yasama dokunulmazlığı sadece cezai işlemler (hapis, gözaltı vb.) içindir; bir milletvekiline borcu için icra takibi yapılmasına veya tazminat davası açılmasına engel olmaz.
Practice More
Yasama dokunulmazlığının istisnalarını (Anayasa m. 14 ve ağır cezayı gerektiren suçüstü hali) tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 0s