Question

Difficulty: MediumBuzul Şekilleri

Geçmiş jeolojik dönemlerde, özellikle Kuvaterner'in (Dördüncü Zaman) başlarında yaşanan soğuk iklim devirleri Türkiye’nin yüksek dağlarında buzullaşmaya neden olmuştur. Günümüzde sıcaklıkların artmasıyla birlikte bu buzulların bir kısmı tamamen erimiş, yerini sirk gölleri ve moren sahaları gibi kalıntı şekillere bırakmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen dağların hangisinde günümüzde aktif (canlı) bir buzul bulunmamasına rağmen, geçmiş buzullaşmanın izlerine rastlanmaktadır?

  1. A
    Cilo Dağları
  2. B
    Ağrı Dağı
  3. C
    Kaçkar Dağları
  4. UludağAnswer
  5. E
    Erciyes Dağı

Answer

Uludağ, günümüzde aktif bir buzul barındırmamasına rağmen sirk gölleri ve morenler gibi geçmiş buzullaşmaya ait yer şekillerinin belirgin olarak görüldüğü bir dağdır.
Uludağ, Türkiye'nin batısında yer alan ve yükseltisi 25432543 metre olan bir dağdır. Dördüncü Zaman'daki (Pleistosen) soğuma dönemlerinde üzerinde buzullar oluşmuş ve bu buzullar sirk çanakları ile moren sahaları meydana getirmiştir. Ancak günümüzde sıcaklıkların artmasıyla bu buzullar tamamen erimiş, geriye sadece bu şekiller kalmıştır. Diğer seçeneklerdeki dağlar ise çok daha yüksek oldukları için (35003500 m üstü) bünyelerinde hala aktif buzullar barındırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki güncel (aktif) buzulların bulunduğu başlıca dağları belirle.
Ağrı, Cilo, Kaçkar, Süphan ve Erciyes gibi dağlarda aktif buzullar mevcuttur.
Bu dağların yükseltileri genellikle 35003500-40004000 metrenin üzerindedir ve buzulun erimeden kalmasına olanak sağlar.
2
Pleistosen döneminde buzullaşmış ancak günümüzde buzulunu tamamen kaybetmiş olan 'kalıntı' sahaları incele.
Uludağ, yaklaşık 25432543 metre yükseltisiyle Pleistosen'de buzullaşmış ancak günümüzde buzulları tamamen erimiş bir dağdır.
Batı Anadolu'da yer alması ve yükseltisinin 30003000 metrenin altında kalması, buzulların günümüze ulaşmasını engellemiştir.
3
Dağda kalan buzul izlerini (şekillerini) kontrol et.
Uludağ'da Aynalıgöl, Kilimli Göl ve Karagöl gibi sirk gölleri ile eski moren yığınları buzullaşmanın kanıtıdır.
Buzulun kendisi (buz kütlesi) erise de aşındırma ve biriktirme ile oluşturduğu yer şekilleri binlerce yıl varlığını korur.

Key Concept

Güncel Buzullar ile Buzul Kalıntı Şekillerinin Ayrımı

Hints

1
Türkiye'de aktif buzullar genellikle Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'daki 35003500 metreyi aşan dağlarda toplanmıştır.
2
Bursa sınırları içinde yer alan ve kayak turizmiyle ünlü olan dağda, buzul gölleri (sirk) bulunmasına rağmen kalıcı bir buz kütlesi yoktur.

Practice More

Buzul aşınım şekillerini (sirk, vadi, hörgüç kaya) ve birikim şekillerini (moren, sander, drumlin) örneklerle eşleştirerek çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question