Question

Difficulty: MediumParlamento Kararları

Türk anayasa hukukunda Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yaptığı işlemler 'kanun' ve 'parlamento kararı' olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına (vetosuna) tabi değildir ve yine kural olarak yargısal denetim dışındadır. Ancak Anayasa, sınırlı sayıdaki bazı parlamento kararları için Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yolunu açık tutmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin bir parlamento kararı niteliğindeki işlemi olmasına rağmen yargısal denetime tabi olan işlemlerden biridir?

  1. A
    Para basılmasına karar verilmesi
  2. B
    Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması
  3. Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasıAnswer
  4. D
    Savaş ilanına karar verilmesi
  5. E
    Genel ve özel af ilan edilmesi

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması işlemi, hem bir parlamento kararı niteliğindedir hem de yargısal denetime tabidir.
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, TBMM'nin bir parlamento kararıdır. Normalde parlamento kararları yargı denetimi dışındadır ancak Anayasa'nın 85. maddesi; dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi ve TBMM İçtüzüğü için Anayasa Mahkemesine iptal davası açılmasına izin vermiştir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerini niteliklerine göre (kanun/parlamento kararı) sınıflandırın.
Para basılması, antlaşmaların uygun bulunması ve af ilanı 'kanun'dur. Dokunulmazlığın kaldırılması ve savaş ilanı ise 'parlamento kararı'dır.
Sorunun ilk aşaması, işlemin parlamento kararı olup olmadığını belirlemeyi gerektirir.
2
Parlamento kararları arasından yargısal denetimi olanları ayırt edin.
Yargısal denetime tabi olan parlamento kararları: TBMM İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesidir.
Anayasa, kural olarak parlamento kararlarını yargı denetimi dışında tutsa da bu üç işlemi istisna olarak belirlemiştir.
3
Savaş ilanı kararının yargısal durumunu analiz edin.
Savaş ilanı bir parlamento kararı olsa da yargı denetimi yoktur.
İstisnalar arasında yer almayan parlamento kararları için Anayasa Mahkemesine gidilemez.

Key Concept

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Unutmayın; Meclis'in sadece üç tane parlamento kararı yargı denetimine tabidir: İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve vekilliğin düşmesi.

Practice More

Diğer iki yargısal denetim istisnası olan 'TBMM İçtüzüğü' ve 'Milletvekilliğinin düşmesi' kararlarının iptal başvuru sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question