Examkin

Question

Difficulty: HardSosyal Hayat ve Toplum Yapısı

Osmanlı klasik döneminde 'Yönetenler' (Beraya/Askerî) sınıfı; idari, askerî, adli ve dini görevleri yerine getiren, vergi ödemeyen ve padişah tarafından atanan kişilerden oluşurdu. Bu sınıf kendi içinde Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye olmak üzere üç temel kola ayrılmıştır.

Buna göre, Osmanlı Devleti’ndeki 'Yönetenler' sınıfının genel özellikleri ve mensupları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. Bu sınıfa mensup olanların tamamı 'Kul Sistemi'ne tabidir ve devletin her kademesinde miras yoluyla geçen bir soyluluk hakkına sahiptirler.Answer
  2. B
    Padişahın yasama, yürütme veya yargı yetkilerini onun adına hem merkezde hem de taşra teşkilatında icra ederler.
  3. C
    İlmiye sınıfı mensupları, Müslüman ailelerden gelen ve medrese eğitimi alarak yetişen hür Müslüman tebaadan oluşmaktadır.
  4. D
    Hizmetleri karşılığında kendilerine 'dirlik' adı verilen toprak gelirleri tahsis edilir veya devlet hazinesinden doğrudan maaş alırlar.
  5. E
    Reaya statüsünden gelen bir kişi, gerekli eğitim ve liyakat şartlarını yerine getirdiğinde bu sınıfa geçerek dikey hareketlilik sağlayabilir.

Answer

Osmanlı'da yönetenler sınıfının tamamının kul sistemine tabi olduğu ve statülerinin miras yoluyla geçtiği bilgisi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Osmanlı Devleti'nde yönetenler sınıfı içinde yer alan 'İlmiye' (Din, Eğitim, Hukuk) kolu mensupları padişahın kulu sayılmazlar (Kul sistemine tabi değildirler) ve mülkiyetleri müsadere edilemez. Ayrıca Osmanlı'da soyluluk babadan oğula geçmez, liyakat ve padişah beratı esastır.

Step-by-Step Solution

1
Yönetenler (Beraya) sınıfının alt dallarını belirle.
Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye olarak üç grup vardır.
Toplum yapısını doğru analiz etmek için sınıfları tanımak gerekir.
2
İlmiye sınıfının kökenini incele.
İlmiye sınıfı devşirme olamaz; sadece öz be öz Müslüman tebaadan yetişen medreseliler bu sınıfa girebilir.
Dini ve hukuki görevlerin İslam hukuku gereği Müslüman doğanlarca yürütülmesi esastır.
3
Kul sistemi ve müsadere kavramını değerlendir.
Seyfiye ve Kalemiye mensupları padişahın 'kulu' sayılırken, İlmiye sınıfı ulema hukukuna tabidir ve kul sisteminin dışındadır.
Ulemanın özerkliği ve yargı bağımsızlığı bu statü farkıyla korunmuştur.
4
Soyluluk ve miras hakkını kontrol et.
Osmanlı'da devlet makamları miras kalmaz; liyakat esastır.
Merkezi otoriteyi korumak için aristokratik bir sınıfın oluşması engellenmiştir.

Key Concept

Osmanlı toplumsal yapısındaki yönetenler sınıfının heterojen kökeni ve imtiyaz sınırları.

Hints

1
Osmanlı'da 'Yönetenler' sınıfının tamamının aynı sosyal kökenden (kul/devşirme) gelip gelmediğini düşünün.
2
İlmiye sınıfı mensupları (Kadı, Müderris, Şeyhülislam) devşirme sistemine dahil edilebilir miydi?
3
Osmanlı toplumsal düzeninde Avrupa'daki gibi toprak mülkiyetine dayalı bir aristokrasi (soyluluk) var mıdır?

Practice More

İlmiye sınıfının 'müsadere' (el koyma) sisteminden muaf tutulmasının sosyal ve hukuki nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Sosyal Hayat ve Toplum Yapısı

More questions from this topic