Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'de genellikle enlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye doğru gidildikçe sıcaklık değerlerinin azalması ve buna bağlı olarak tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin uzaması beklenir. Ancak Rize ve çevresinde, enlem olarak daha kuzeyde yer almasına rağmen, kış ılıklığı isteyen turunçgil ve zeytin gibi ürünlerin yetiştirilebilmesi (mikroklima) bu genel kurala aykırı bir durum oluşturur.

Bu durum, Türkiye'nin coğrafi konumuyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan destekler?

  1. Özel konumun sağladığı yerel şartlar, matematik konumun (enlem) genel etkilerini yerel ölçekte baskılayabilir.Answer
  2. B
    Türkiye'de matematik konumun iklim üzerindeki belirleyici gücü, her bölgede yer şekillerinden daha baskındır.
  3. C
    Enlem etkisi, Türkiye'nin kıyı kesimlerinde yer şekillerinden kaynaklanan özel konum şartlarını tamamen devre dışı bırakır.
  4. D
    Sıcaklığın enlem kuralına uymayan dağılışı, sadece boylam farkıyla açıklanabilen bir durumdur.
  5. E
    Türkiye'nin kuzeyinde görülen ılıman kış şartları, sadece Kuzey Yarım Küre'de yer almanın matematiksel bir sonucudur.

Answer

Özel konumun sağladığı yerel şartların, matematik konumun (enlem) genel etkilerini yerel ölçekte baskılayabileceği yargısı doğrudur.
Rize'de görülen kış ılıklığı ve mikroklima durumu, bölgenin yer şekilleri (dağların korunaklı yapısı) ve denizellik gibi özel konum özelliklerinin, enlem etkisinden kaynaklanan soğumayı engellediğini gösterir. Bu, yerel şartların genel matematik konum kurallarını modifiye edebileceğinin en net kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Genel kuralı analiz etme
Matematik konuma (enlem) göre Türkiye'de kuzeye gidildikçe sıcaklık azalmalıdır.
Güneş ışınlarının düşme açısının kutuplara doğru daralması temel bir matematik konum sonucudur.
2
İstisna durumu (Rize) değerlendirme
Rize'nin kuzeyde olmasına rağmen kışın ılık olması ve Akdeniz bitkilerini barındırması.
Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzeyden gelen soğuk rüzgarları engellemesi ve denizellik etkisi sıcaklığı korur.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Bu durum, özel konumun (dağlar, deniz) matematik konuma (enlem) galip gelmesidir.
Yerel coğrafi faktörler, küresel iklim kuşaklarının beklenen sonuçlarını değiştirebilir.

Key Concept

Özel Konumun Matematik Konum Üzerindeki Baskınlığı (Anomali)

Hints

1
Normalde kuzeye gittikçe havanın soğuması gerekirdi (Enlem etkisi). Rize neden soğumuyor?
2
Rize'nin arkasındaki yüksek dağların ve önündeki denizin kış sıcaklıklarına etkisini düşünün.
3
Eğer bir özellik genel enlem kuralına uymuyorsa, orada özel konum (yükselti, dağların uzanışı, denizellik) devreye girmiş demektir.

Practice More

İzmir ve Van'ın aynı enlemde olmasına rağmen kış sıcaklıklarının farklı olmasını bu soruyla karşılaştırarak analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

More questions from this topic