Examkin

Question

Difficulty: HardBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı siyasi tarihinde 'Bâb-ı Âli Baskını' olarak bilinen gelişme, sadece bir iktidar değişimi değil, aynı zamanda ordunun siyaset üzerindeki belirleyici gücünün kurumsallaştığı bir dönüm noktasıdır. Bu tarihi olay ve sonuçları hakkında ileri sürülen aşağıdaki ifadelerden hangisi, tarihsel gerçeklerle bağdaşmayan hatalı bir değerlendirmedir?

  1. A
    Gerçekleşen bu müdahale bir rejim değişikliği değil, yürütme organının silah zoruyla el değiştirdiği bir 'hükümet darbesi' niteliğindedir.
  2. Baskın sonrasında İttihat ve Terakki Cemiyeti, demokratik bir uzlaşı zemini arayarak Hürriyet ve İtilaf Fırkası ile ortak bir koalisyon hükümeti kurmuştur.Answer
  3. C
    Müdahalenin temel meşruiyet gerekçesi olarak I. Balkan Savaşı'ndaki askeri başarısızlıklar ve Edirne'nin düşmana teslim edileceği yönündeki kamuoyu algısı kullanılmıştır.
  4. D
    Baskın sonucunda Kâmil Paşa hükümeti istifaya zorlanmış, yerine ordu içindeki etkili isimlerden Mahmut Şevket Paşa'nın sadrazamlığındaki yeni kabine kurulmuştur.
  5. E
    Bu olayla birlikte 1908'den itibaren güçlenen ordu-siyaset iç içeliği, devletin karar alma merkezi olan Bâb-ı Âli'ye doğrudan bir saldırı boyutuna ulaşmıştır.

Answer

Baskın sonrasında muhalefetle bir koalisyon kurulduğu ifadesi yanlıştır; aksine İttihat ve Terakki tek başına iktidarı ele geçirmiş ve muhalefeti baskı altına almıştır.
Bâb-ı Âli Baskını'nın temel sonucu, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönetimde tam bir hakimiyet kurmasıdır. Bu olaydan sonra muhalefet partileriyle (Hürriyet ve İtilaf gibi) iş birliği yapılmamış, aksine muhalefet liderleri sürgüne gönderilmiş veya baskı altına alınmıştır. Dolayısıyla koalisyon hükümeti kurulduğu iddiası tamamen hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Bâb-ı Âli Baskını'nın siyasi niteliğini analiz etme
Bu olay bir rejim değişikliği (meşrutiyetten mutlakiyete dönüş gibi) değil, bir hükümet darbesidir.
Anayasal sistem (Meşrutiyet) kağıt üzerinde devam etmiş, sadece hükümet değişmiştir.
2
Kâmil Paşa hükümetinden Mahmut Şevket Paşa hükümetine geçişi inceleme
İttihat ve Terakki, askeri gücü kullanarak iktidarı rakibi olan Hürriyet ve İtilaf yanlısı Kâmil Paşa'dan almıştır.
Hükümet değişikliğinin aktörlerini ve yönünü belirlemek için gereklidir.
3
Baskın sonrası parti içi güç dengelerini değerlendirme
İttihat ve Terakki koalisyon değil, tam tersine bir 'tek parti' hegemonyası kurmuş, muhaliflerini (özellikle Hürriyet ve İtilaf Fırkası) tasfiye etmiştir.
Seçeneklerdeki 'koalisyon hükümeti' iddiasının tarihsel gerçeklerle çeliştiğini teyit etmek için kullanılır.

Key Concept

Bâb-ı Âli Baskını'nın 'Hükümet Darbesi' Niteliği ve İttihat-Terakki Hegemonyası

Hints

1
Baskının ardından İttihat ve Terakki'nin yönetimde 'tek güç' olup olmadığını düşünün.
2
Muhalefet partisi olan Hürriyet ve İtilaf Fırkası ile İttihatçılar arasındaki sert çekişmeyi hatırlayın.
3
Coup (darbe) sonrası kurulan Mahmut Şevket Paşa kabinesinin yapısı ve sonrasındaki diktatörlük eğilimlerini göz önüne getirin.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını'nı 31 Mart Vakası ile kıyaslayarak hangisinin rejime, hangisinin hükümete yönelik olduğunu analiz eden bir soru çözmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Bâb-ı Âli Baskını

More questions from this topic