Türkiye, Ekim tarihinde İngiltere ve Fransa ile imzaladığı "Karşılıklı Yardım Antlaşması" (Ankara Paktı) uyarınca, bir Avrupa devletinin saldırısı sonucu Akdeniz’de çıkacak bir savaşta müttefiklerine yardım etmeyi taahhüt etmiştir. Ancak yılında İtalya'nın Yunanistan'a saldırmasıyla savaşın Akdeniz'e yayılmasına rağmen Türkiye, müttefiklerin çağrılarına karşın fiilen savaşa katılmayarak "savaş dışı" kalma statüsünü sürdürmüştür.
Türkiye'nin bu süreçte savaşa girmeme kararını dayandırdığı temel hukuki gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- Antlaşmaya eklenen ve Türkiye'yi Sovyetler Birliği ile bir silahlı çatışmaya girmeye zorlayacak durumlarda yükümlülükten muaf tutan "Sovyet Çekincesi" (2 Sayılı Protokol)Answer
- BHaziran tarihinde Almanya ile imzalanan Türk-Alman Dostluk ve Saldırmazlık Paktı'nın İngiltere ile yapılan ittifaktan daha öncelikli sayılması
- CMontrö Boğazlar Sözleşmesi’nin savaşan devletlerin savaş gemilerine Boğazları kapatma zorunluluğu getirmesi nedeniyle Türkiye'nin mutlak tarafsızlık ilan etmesi
- DBalkan Antantı () hükümlerine göre müttefiklerin sınır güvenliğini sağlama yükümlülüğünün sadece saldırgan bir Balkan devleti ile sınırlı tutulması
- ETürkiye'nin Paris Paktı (Briand-Kellogg Paktı) uyarınca savaşı bir politika aracı olarak kullanmayı reddettiğini beyan etmesi
Answer
Türkiye'nin savaşa girmeme kararını dayandırdığı temel hukuki gerekçe, antlaşmaya eklenen ve Sovyetler Birliği ile çatışma riskini engelleyen "Sovyet Çekincesi" (2 Sayılı Protokol) maddesidir.
Türkiye, Ekim 'da İngiltere ve Fransa ile ittifak kurarken, antlaşmaya "Sovyet Çekincesi" olarak bilinen bir madde ekletmiştir. Bu maddeye göre, eğer bu ittifak yükümlülüğünü yerine getirmek Türkiye'yi Sovyetler Birliği ile karşı karşıya getirecekse, Türkiye bu yükümlülükten muaf sayılacaktı. 'da İtalya saldırdığında SSCB ile Almanya müttefik (Molotov-Ribbentrop Paktı) olduğu için Türkiye bu hukuki maddeyi kullanarak savaşa girmekten kaçınmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sovyet Çekincesi (Protokol No: 2)
Hints
1
Türkiye'nin en büyük endişesi, müttefiklerin yanında savaşa girerken kuzey komşusuyla (SSCB) ters düşmekti.
2
İttifakı imzalanırken antlaşma metnine eklenen özel bir 'protokol' numarasını ve içeriğini düşünün.
3
Türkiye, Sovyetler Birliği ile bir silahlı çatışmaya girmeme hakkını saklı tuttuğu '2 Sayılı Protokol'ü (Sovyet Çekincesi) ileri sürmüştür.
Practice More
Türkiye'nin Adana ve Kahire görüşmelerinde savaşa girmek için öne sürdüğü 'teknik' ve 'materyal' eksikliklerini incelemek konuyu pekiştirir.
Estimated Time:2m 0s